Türk mevzuatında anıt ağaçların hukuki statüsünün analizi

Bu çalışmada, Türk Mevzuatında yürürlükte bulunan Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korunması Kanunu, Milli Parklar Kanunu başta olmak üzere kanunlar, Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik başta olmak üzere yönetmelikler ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 117 Sayılı İlke Kararı ve Türk Standardları Enstitüsü Anıt Ağaçlar, Envanter, Seçim Kuralları ve İşaretleme Standardı başta olmak üzere düzenleyici işlemler, Avrupa ve ABD'de anıt ağaçlarına ilişkin yasal düzenlemeler ve yüksek mahkeme içtihatları dikkate alınarak anıt ağaçlarının hukuki statüsü hakkında bilgi verilmiştir. Türk mevzuatındaki anıt ağaçlarının korunması, sınıflandırılması, tespit ve tescil edilmesi, envanterinin oluşturulması, yetkili kurum ve kuruluşlar, anıt zarar verilmesi halinde uygulanacak cezai yaptırımlar ve diğer konulara ilişkin hukuki düzenlemeler tarihsel süreci ile belirtilmiştir. Avrupa ve ABD mevzuatlarında anıt ağaçlara (veya şampiyon ağaçlar, büyük ağaçlar, istisnai ağaçlar vb.) ilişkin yasal düzenlemeler, Türk mevzuatı ile karşılaştırılarak ele alınmıştır. Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararları anıt ağaçlarına ilişkin hukuki düzenlemeler göz önüne alınarak değerlendirilmiştir. Toplanan bilgiler dikkate alınarak anıt ağaçlarının tespiti, tescili ve korunması başta olmak üzere anıt ağaçlarına ilişkin hukuksal düzenlemelerdeki ve uygulamadaki problemler tespit edilmiş ve problemlerin çözümüne yönelik öneriler sunulmuştur.