Türk romanında modernleşme sürecinin yaşam alanı olarak Nişantaşı

Türk romanında öne çıkan mekân tercihlerinde romana sirayet eden toplumsal şartlar, toplumsal değişimler ve dönüşümler, dönemlerin gözde muhit ve kent tercihleriyle yaşam tarzları oldukça etkilidir. Yazarlar, eserlerinde geliştirecekleri roman kişileri için birtakım mekanlar belirlemişler ve o mekanlarda kişilerin, dönemlerin ve toplumsal durumların izdüşümlerini görünür kılmışlardır. Mekâna dair tasarruflar, roman kişilerinin yaşam alışkanlıklarını, gelecek tasarılarını, çalışma hayatlarını ve evlilik ilişkilerini belirlemiştir. Bunun için de yazarlar konut tipinden, ev içi ve eşya düzenlemelerine; ait olunan toplumsal sınıftan günlük yaşam alışkanlıklarına birçok içeriği roman sanatında kurguya taşımışlardır. Kuruluşundan günümüze değin geçen sürede hem geleneksel üst sınıfların hem modernlerin, başka bir deyişle lüks yaşamın bir yüzü olarak kendisine has bir yapı sergileyen Nişantaşı da Türk romanında bu işlevle betimlenen bir mekân olmuştur. On dokuzuncu yüzyıl sonlarında daha çok geleneksel siyasal ve ekonomik gücün temsilcilerini barındıran Nişantaşı, zamanla ekonomiye dayalı yaşamın mekanı olmuştur. İlk dönemlerinde konaklarla özdeşleşen ve yüksek bürokrasinin geleneksel yaşamının sürdüğü Nişantaşı, zamanla bu kimliğinden uzaklaşarak yerini ticaret burjuvazisine ve apartman kültürüne bırakmıştır. Tezimiz; "eski/gelenek – yeni/modern" olguları bağlamında "insan, zaman ve mekân" betimlemelerinin tespitlerini ve yorumlarını içermektedir. Söz konusu tespit ve yorumlar örnekleme metoduyla Nişantaşı'nı kurgusuna taşıyan romanlara dayanmaktadır.