Türk romanında self-oryantalizm (1870-1980)

Bu çalışmada, Türk romanının başlangıcından 1980 yılına kadar kaleme alınan ve edebiyat dünyasında yer etmiş 71 romandan derlenen bilgiler ışığında, self-oryantalizm olgusunun Türk romancılığındaki yansıması sistematik bir şekilde aktarılmaya çalışılmıştır. İlk bölümde, oryantalizm kavramı, tarihsel ve bilimsel gelişimi etrafında anlatılmış, ayrıca, oryantalizmin Avrupa merkezli inşa edilmiş ve bilgi-iktidar ilişkisi üzerine kurulmuş bir tahakküm sistemi olması gerçeğini bilimsel bir iskelete kavuşturan Edward Said'in aynı isimli kitabı ve bu kitap etrafındaki tartışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Bunlara ek olarak, oryantalizmin dünya edebiyatında nasıl bir çerçevede zuhur ettiği, belli başlı örnekler ışığında ifade edilmiştir. Bölümün devamında, oryantalizmin Batı-dışı toplumlardaki etkisi neticesinde kendini gösteren self-oryantalizm kavramının tanımı ve bunun tarihsel gelişimi hakkında bilgi verildikten sonra, Türk modernleşmesi ve self-oryantalizm arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Ayrıca, Türk hümanizmi ve Said'in Oryantalizm kitabının Türkiye'deki yansımaları, yine Türkiye modernleşmesiyle bağlantılı olarak incelenmiştir. Tezin ana kısmı olan ve self-oryantalizmin Türk romanındaki tezahürünün ele alındığı ikinci bölümde; Batının gelişmişliği ve Doğunun geri kalmışlığı, bir batılılaşma türevi olarak self-oryantalizm, otantik Doğu ve emperyalizmin Doğuyu medenileştirme söylemi olarak oryantalizm ana başlıkları altında, Şark geriliği, öteki ve düzenbaz Doğulu, hayat tarzı ve düşünce yapısının dönüşmesi, musiki kültürünün batılılaşması, dine bakış, kendi milliyetini küçük görmek, harem ve şehvetperest Doğulu, Doğulu kadın, oryantalist sanat ve siyasal sömürgecilik konuları irdelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, Türk romanında self-oryantalizmin dönemsel seyri 6 bölüme ayrılarak özetlenmiş ve incelenen her romandaki self-oryantalizme dair veriler, ana maddeler halinde belirtilerek, bu vesile ile, self-oryantalizmin her farklı dönemde hangi meseleler etrafında işlendiği, toplu bir biçimde aktarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Oryantalizm, Self-oryantalizm, Batılılaşma, Doğu-Batı, Roman