Financial sustainability of Turkish health care system

Sağlık sistemlerinde sürdürülebilirlik ve reform çalışmalarıyla finansal sürdürülebilirliğin nasıl sağlanabileceği, günümüzde politika yapıcılar tarafından tartışılan başlıca konular arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki sağlık sisteminin finansal sürdürülebilirliği konusunda uzmanların görüşlerini belirlemek, sistemin ve kamu üniversite hastanelerinin finansal sürdürülebilirlik durumunu ortaya koymak ayrıca sürdürülebilir bir sağlık sistemini oluşturmak için politika önerilerde bulunmaktır. Bu çalışma, uzmanların görüşlerini, Türk sağlık sisteminin ve kamu üniversite hastanelerinin güncel finansal verilerini bir araya getirmektedir. Çalışmada hem nitel hem nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Nitel veriler, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilmiş, içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca; amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Nicel veriler, kamu açık veri kaynakları ve Döner Sermaye Mali Yönetim Sisteminden elde edilmiştir. İstatiksel analiz için sağlık sisteminin gelir ve giderleri karşılaştırılmıştır. Kamu üniversite hastanelerinin finansal sürdürülebilirliği değerlendirilirken oran analizi Gri İlişkisel Analiz yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizi sonuçları; uzmanların önemli bir oranının, Türkiye sağlık sisteminin sürdürülemezlik sorunu ile karşı karşıya olduğunu düşündüğünü göstermektedir. Sağlık harcamalarının temel makroekonomik değişkenlerle karşılaştırılması sonucu elde edilen bulgular, 1980'lerden günümüze gelen dönemde sağlık harcamalarının ekonomik büyümeden daha fazla arttığını ortaya koymaktadır, fakat 2003 sonrasında sağlıkta uygulanan reformlar ve artan gayri safi milli hasıla nedeniyle, finansal sürdürülebilirliğin mümkün hale geldiği tespit edilmiştir. Oran analizi sonuçları, kamu üniversitesi hastanelerinin finansal sürdürülebilirlik kriterlerini karşılayamadığını, hizmet maliyetlerini karşılayabildiklerini, ancak işletme giderlerini karşılayamadıklarını göstermektedir. Son olarak, Gri İlişkisel Analizi sonuçları hastanelerin finansal sürdürülebilirlik performasında yıllar içerisinde önemli değişkenlikler olduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye, Sağlık Sistemi, Sağlık Sistemininin Finansal Sürdürülebilirliği, Kamu Üniversite Hastaneleri, İçerik Analizi, Sağlık Harcamaları, Oran Analizi, Gri İlişkisel Analiz.