Türk siyasal hayatında silahlı kuvvetlerin politik gücü

Ordunun Türk devletinde ve toplumunda daima merkezi bir yeri olmuştur. Türk güvenlik kültüründe baskın söylem geleneksel olarak devletin korunmasına odaklanmıştır ve ordunun ana görevi devleti dış ve iç düşmanlara karşı savunmak olmuştur. Modern Türkiye'nin tarihsel bağlamı aslında TSK'nın Türkiye Cumhuriyeti'ni koruma ve bir tür siyasi role sahip olma konusunda ayrıcalıklı konumu üzerinden inşa edilmiştir. Modernleşme projesi, tarihi yönlerinin yanı sıra, orduyu cumhuriyetçi değerlerin korunmasını, esas olarak rejimin laik karakterini üstlenebilecek ana güç unsuru olarak görmüştür. İlk askeri müdahale olan 27 Mayıs darbesinden sonra, ordu yalnızca politik gücünün zirvesine çıkmamış aynı zamanda yapılan düzenlemelerle bu politik gücünü sürdürmesine imkân oluşturacak yasal zemin de oluşturulmuştur. 27 Mayıs darbesinden başlayarak on yıl aralıklarla ordu siyasete ya bizzat doğrudan bir şekilde meşru hükümetleri devirerek yönetimi eline almış ya da 1971 Muhtırası, 28 Şubat MGK kararları gibi dolaylı yollardan siyaseti etkisi altına almıştır. Bununla birlikte, bu darbelerin her birini takiben ordu, gücünü Türk siyasi hayatının en önemli aktörlerinden birine dönüştüren anayasal ve yasal değişiklikler yoluyla artırmıştır. 15 Temmuz 2016 yılında gerçekleşen darbe girişiminden sonra yapılan düzenlemelerle ordu üzerindeki sivil kontrol pekiştirilmiştir. Yapmış olduğumuz bu çalışma ile Cumhuriyet dönemi ordu siyaset ilişkileri incelenecek olup, bu ilişkilerde ordunun politik gücü irdelenecektir. Anahtar Kelimeler; Türkiye, Türk Silahlı Kuvvetleri, Askeri Darbe, Muhtıra