Türk vergi yargılaması hukukunda duruşma

Hukuki temelleri Antik Yunan ve Roma Dönemine kadar eskiye dayanan duruşma, geçmişten beri uygulanan eski ve köklü bir hukuki kurumdur. Hukuk tarihinde, toplumların ihtiyaçlarının veya dönemin politika ve düşünce hareketlerinin etkisiyle yargılamanın yürütülmesinde, kimi zaman sadece sözlü usulün, kimi zaman yazılı usulün, kimi zaman da karma usulün hâkim olduğu çeşitli dönemlerden geçilmiştir. Türk Vergi Yargılaması Hukukunda tarafların talebi veya mahkemenin re'sen vereceği karar üzerine duruşma yapılabilmesi sebebiyle karma yargılama usulünün benimsendiği kabul etmek gerekir. Sözlü yargılama usulü evresi olan duruşma, tarafları tatmin eden, tarafların iddia ve savunmasını daha iyi açıklamasını, uyuşmazlık konusu maddi olayların aydınlatılmasını, hâkimin kanaat oluşturmasını ve tarafların verilen karara güven duymasını sağlayan önemli ve faydalı bir kurumdur. Ancak vergi yargılamasında duruşma kurumu tüm varlığına rağmen vergi yargılamasının niteliği, duruşma ile ilgili bazı konuların ilgili kanunlarda eksik, hatalı düzenlenmesi veya hiç düzenlenmemesi, yargı mercilerinin duruşmaya hâkim olan ilkeleri yeterince içselleştirmemesi ve yazılılık alışkanlıklarını devam ettirmesi sebebiyle, yargılamayı ilerleten bir araç olarak görülmemekte, gereksiz bulunmakta ve yeterince önem verilmemektedir. Tarafların da duruşma kurumunun önemi, işlevi ve yürütülme biçimi bakımından farkındalıklarının az olduğu tespit edilmiştir. Bu sorunsalların tespitinde bir kamu hukuku alt disiplini olan Vergi Yargılaması Hukukunun ve dolayısıyla duruşma kurumunun öneminin, amacının ne olduğu sorgulanmış, yargılama ve duruşma için önem taşıyan vergi yargılamasına ve duruşmaya hâkim olan ilkeler incelenmiştir. Duruşma kurumu ile ilgili kanuni düzenlemeler araştırılmış, yargı mercileri ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları incelenmiştir. Bugün duruşma kurumunu daha iyi kavrayabilmek maksadıyla, çalışmamıza ışık tutması açısından duruşmayla ilgili bazı konuların tarihsel gelişiminden bahsedilmiş. Mukayeseli Hukuktan da konularla ilgisi düzeyinde yararlanılmıştır. Anahtar Kelimeler : Türk Vergi Yargılaması Hukuku, Duruşma, Aleniyet İlkesi, Sözlülük İlkesi, Tanık