Türk ve yabancı uyruklu öğrencilerin akran zorbalığı deneyimlerinin görünümü: Gaziantep ili örneği

Bu araştırmanın amacı, Türk ve yabancı uyruklu ortaokul öğrencilerinin akran zorbalığı deneyimlerinin görünümünü belirlemektir. Bu bağlamda akran zorbalığı, kardeş zorbalığı, siber zorbalık gibi değişkenler inceleme konusu yapılmıştır. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak Yenilenmiş Kardeş Zorbalığı Ölçeği, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu, Revize Edilmiş Siber Zorbalık Ölçeği, Ka-Si Empatik Eğilim Ölçeği Ergen Formu ve İlköğretim Düzeyindeki Çocuklar için Problem Çözme Envanteri kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; Gaziantep ilinde yer alan beş farklı ortaokulun beş, altı, yedi ve sekizinci sınıflarında öğrenim gören toplam 580 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcıların 290'ı Türk, 290'ı ise yabancı uyrukludur. Araştırma sonucunda elde edilen veriler MANOVA ve ANOVA analiz teknikleri ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, Türk ve yabancı uyruklu öğrencilerin akran zorbalığı davranışlarının uyruk değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur (p>0.05). Elde edilen sonuçlar; akran zorbalığının uyruk temelli bir olgu olmadığını, farklı değişkenlerin (sosyoekonomik durum, aile içi iletişim, çevre vb.) bu davranışlarda daha belirleyici olabileceğini göstermektedir. Bir diğer önemli bulgu da siber zorbalık eğilimi arttıkça yüz yüze zorbalık yapma davranışının azaldığı yöndedir. Yine bulgularımız arasında bireyin çevrimiçi ya da kardeş ilişkilerinde zorbalık eğilimi yükseldikçe, akran zorbalığına maruz kalma olasılığı azalır. Empatik eğilim bağlamında ise yüksek empatik eğilime sahip bireylerin akran zorbalığına daha sık maruz kaldığı bulgularımız arasındadır. Sonuç olarak, akran zorbalığını azaltmaya yönelik çalışmaların yalnızca kültürel veya uyruk temelli değil; öğrencilerin sosyal çevresi, aile yapısı ve okul ortamı gibi çok boyutlu etkenleri kapsayacak şekilde planlanması önerilmektedir.