Türkçe ders kitapları üzerine değerler eğitimi bağlamında karşılaştırmalı bir inceleme

Millî, manevi, ahlaki, dinî, evrensel değerlerin öğrencilere kazandırılması; sağlıklı karakter oluşumunun, huzurun, bireysel gelişimin, kendini gerçekleştirmenin ve hayattaki başarının yanında ortak değerler etrafında birleşmiş bireylerle toplumsal devamlılığın sağlanması ve toplumların birbiriyle barış içinde yaşaması için önem arz etmektedir. Millî Eğitim Temel Kanunu'nun ve Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın (TDÖP) en önemli amaçları arasında öğrencilere değerlerin kazandırılması vardır. Türkçe ders kitapları, değerlerin öğrencilere kazandırılmasında en temel materyallerin başında gelir. Bu nedenle Türkçe ders kitabının özellikle metinlerinin değerler eğitimi bakımından özenli, nitelikli ve yeterli düzeyde hazırlanması gerekmektedir. Aynı sınıf seviyesi için farklı yayınevleri tarafından hazırlanan Türkçe ders kitaplarının değer eğitimi bakımından durumlarının ortaya konulması ve karşılaştırılması gerekliliği bu çalışmanın çıkış noktası olmuştur. Çalışmada, 2020-2021 eğitim öğretim yılında dağıtımı yapılan MEB ve Ekoyay yayınları 6. sınıf Türkçe ders kitapları metinlerinin değer eğitimi bakımından durumunu incelemek ve karşılaştırmak amaçlanmıştır. Nitel desenlerden durum çalışması modeli ile hazırlanan çalışmada veriler doküman incelemesi ile toplanmış ve Schwartz'ın 10 motivasyonel değer sınıflandırmasına göre içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Sonuç olarak, MEB ve Ekoyay yayınlarına ait 6.sınıf Türkçe ders kitaplarının her ikisinde, ölçüt olarak seçilen Schwartz'ın 10 motivasyonel değerine yer verildiği, en fazla özyönetim değerine en az ise uyum değerine rastlandığı, özyönetim değerinden sonra en fazla gelenek değerine yer verildiği tespit edilmiştir. Değerlerin geçiş sıklığına, temalara, edebî türlere ve metinlere göre dengeli bir dağılım göstermediği ve her iki ders kitabının da değişime açık bireyler yetiştirmeyi amaçladığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Değer eğitimi, 6. sınıf Türkçe ders kitapları, Schwartz 10 motivasyonel değer sınıflandırması.