Türkçe ders kitaplarındaki öykülere okur merkezli kuramla bir bakış (Fatih Erdoğan hikâyesi örneği)

Ailede başlayan dil eğitimi yaşam boyu devam etmektedir. Bu eğitim ilköğretim okullarında Türkçe derslerinde yapılmaktadır. Böylece öğrenciler, Türkçe derslerinde işlenen metinlerden anadilini öğrenmektedirler. Bu çalışmanın amacı, 5. Sınıf Türkçe çalışma kitabında yer alan metinlerin okuma kuramları (metin merkezli, yazar merkezli, okur merkezli) doğrultusunda incelenmesidir. Bu araştırmada, ders kitaplarındaki metin işleme modellerinin eleştiri kuramları bağlamındaki durumu, ders kitaplarında yer alan hikâyelerin anlamlandırılmasında etkinliklerin rolü ve ders kitaplarında yer alan hikâyelerin tek anlamlılığı sorularına cevap aranmıştır. Araştırmaya katılan 15 öğretmen, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Türkçe çalışma kitabı olarak kabul edilen ve Ortaokul 5. Sınıflarda kullanılmakta olan çalışma kitabında yer alan toplamda 17 hikâye etkinliğinden, sadece her temadan bir adet rastgele seçilmiş 8 hikâyeye yönelik 39 etkinliği, okuma kuramları doğrultusunda incelemiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin söz konusu inceleme ile ilgili görüşlerini ortaya çıkarmak için araştırmacı tarafından hazırlanan ve uzman görüşü alınan anket kullanılmıştır. Çalışmaya hazırlık olarak ilk önce alan taraması yapılmış ve konuyla ilgili temel kaynaklar gözden geçirilmiştir. Elde edilen sonuçtan hareketle tezin sonunda örnek olabilecek bir uygulamaya yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Okuma kuramları, ders kitapları, metin seçimi.