Dil eğitimi
Bu konu başlığı altında 509 tez
Çok modlu geri bildirimlerin almanca öğrencilerinin yazma becerisine etkisi
Bu doktora tezi, çok modlu geri bildirimin Almanca öğrencilerinin yazma becerileri üzerindeki etkisini incelemektedir. Bu çalışmaya Trakya Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Almanca hazırlık sınıflarından toplam 48 öğrenci katılmıştır. Öğrenciler, her biri 24 kişiden oluşan bir deney grubu ve bir kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Deney grubu, bir dönem boyunca özel olarak geliştirilmiş bir çevrim içi platform üzerinden videolar ve yazılı açıklamalar içeren çok modlu geri bildirim alırken, kontrol grubu sadece tek modlu yazılı geri bildirim almıştır. Her iki gruptan da müdahale öncesinde ve sonrasında yazma performansı ile ilgili veriler toplanmıştır. Sonuçlar, deney grubunun (M = 4,97, SS = 2,39) kontrol grubuna (M = 1,42, SS = 3,67) göre önemli ölçüde daha yüksek kazanç elde ettiğini göstermektedir. İki grubun kazanç değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (t(39,54) = 3,97, p < 0,001) ve büyük bir etki gücüne sahiptir (> 0,8). Buna ek olarak, deney grubunun katılımcıları deneyden sonra bir anketle görüşlerini ifade etmiştir. Bu nitel veriler de çok modlu geri bildirimin istatistiksel olarak tespit edilen olumlu etkisini doğrulamıştır. Öğrenciler, çok modlu geri bildirimi yararlı, motive edici ve kişiselleştirilmiş olarak betimlemiştir. Ayrıca, çok modlu geri bildirim ile hatalarını daha çok azalttıklarını, geri bildirimi daha iyi anladıklarını, daha fazla konsantre olduklarını, öz güvenlerinin arttığını ve daha uzun metin yazma becerilerinin geliştiğini bildirmişlerdir. Hem nicel hem de nitel bulgular, çok modlu geri bildirimin yazma becerisinin gelişimi için anlamlı bir etki sağladığını göstermektedir.
Almanca öğretmen adaylarının okuma becerilerine yönelik çok modlu etkileşimli dijital kitap: tasarım, geliştirme ve uygulama
Bu araştırmanın amacı Almanca öğretmen adaylarının yabancı dil olarak Almanca okuma yetilerinin gelişimini destekleyecek çok modlu etkileşimli dijital kitap materyali tasarlamak, geliştirmek ve uygulamaktır. Araştırma, tasarım ve geliştirme araştırması yöntemini temel alarak desenlenmiştir. Çok modlu etkileşimli dijital kitabın tasarlanmasında, geliştirilmesi ve uygulanmasında ADDIE öğretim tasarım modeli ile hızlı prototipleme yöntemi birlikte kullanılmıştır. Toplamda üç yarıyıldan oluşan çalışma, üç aşama ve bir son uygulamada tamamlanmıştır. Birinci aşama, 2023/2024 güz ve bahar yarıyılları ile 2024/2025 güz yarıyılını kapsamaktadır. İkinci ve üçüncü aşamalar 2024/2025 bahar yarıyılını kapsamaktadır. Son uygulama ise 2024/2025 bahar döneminde Mart-Mayıs aylarındaki uygulamalarını içermektedir. Araştırmada hem nitel hem nicel veriler toplanmıştır. Nitel veriler; yarı yapılandırılmış görüşme formları, gözlem formu, öğrenci anekdot formu, araştırmacı günlüğü, uygulama sürecine ilişkin video kayıtları aracılığıyla toplanmıştır. Nicel veriler; araştırmacı tarafından geliştirilen okuduğunu anlama başarı testi, Kutu ve Sözbilir (2011) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan öğretim materyalleri motivasyon anketi (ÖMMA) aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Araştırmanın nicel verileri ise istatistiksel olarak bağımlı örneklemler t-Testi ile analiz edilmiştir. Elde edilen nitel ve nicel veriler; çok modlu etkileşimli dijital kitabın Almanca öğretmenliği programında öğrenim gören birinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerini geliştirdiğini, öğrenme motivasyonlarını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Almanca öğretmen adaylarının görüşleri; materyalin dikkat çekici ve öğrenmeyi teşvik edici olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca içeriklerin kelime hazinesi gelişimine katkısı ve okuma becerilerinin yanı sıra diğer dil becerilerine katkısı olumlu olarak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yabancı dil olarak Almanca, Almanca öğretmen adayları, Okuma yetisi, Çok modlu etkileşimli dijital kitap, Tasarım tabanlı araştırma
Yeni medyalar bağlamında edebi eserlerin tarihsel dönüşümü: Yabancı dil öğrencilerinin bakışından Almanca basitleştirilmiş sesli kitaplar örneği
Günümüz yaşam biçimini oluşturan unsurların başında dijital yükselişle birlikte bilgiye anında erişim, iletişim, özgünlük ve güncelliğe yönelik artan ihtiyaçlar bulunmaktadır. Bahsi geçen günümüz toplumunda bilgisayarsız ve internetsiz bir yaşam tasavvur edilemediğinden, yeni medya araçlarının kullanımının bilgi transferinde sağladığı kolaylık da inkar edilemez bir hal almaktadır. Bu çalışma ile bulunduğumuz yüzyılda odak noktası haline gelmiş olan yeni medya kavramı ve bunun bir ürünü olan sesli kitabın yabancı dil edinimi üzerindeki etkilerini farklı açılardan göstermek amaçlanmıştır. Çünkü yeni medya güncel öğretim kuramlarında ve yabancı dil öğretiminin tasarımında güncel bir şekilde yer almaktadır. Ancak bu noktada önemli olan, hangi dil becerilerinin ne şekilde kazandırılabileceğine dikkat edilmesi gerektiğidir. Bu çalışma ile ortaya çıkan sorulara cevap bulmak, öğrencilerin medya kullanım becerilerine değinerek eksikliklerine odaklanmak amacıyla, dilsel olarak basitleştirilmiş sesli kitaplar çerçevesinde uygulamalı deneysel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma, okuduğunu anlama dersi kapsamında 54 öğrencinin katılımıyla tasarlanmıştır. Hedef olarak yabancı dil edinimi ve yabancı dil becerilerinin gelişmesinde sesli kitapların avantaj ve dezavantajlarını açığa kavuşturmak seçilmiştir. Bunun yanı sıra ders içeriğini zenginleştirme, motivasyon arttırma, dil öğrenmede farklı stratejiler edinme konusunda etken olup olmadığı sorusuna yanıt aranmaktadır. Bu sorulara yönelik gerçekleştirilen araştırmanın sonucuna dayanarak, öğrencilerin sesli kitaplar hakkında tam olarak bilgi sahibi olmadığı için onlara karşı ilk ankette çekimser yaklaştığı saptanmıştır. Bundan dolayı da, ilk ankete nazaran ikinci ankette daha fazla katılımcı dil becerilerini geliştirmek, okumaya yönelik motivasyonunu arttırmak ve okuma tekniklerini ve stratejilerini geliştirmek için ek materyal olarak basılı kitap yerine sesli kitabı tercih etmiştir. Ayrıca sesli kitapların çoklu medya özelliği okuma esnasındaki konsantrasyonu arttırmaya yardımcı olmaktadır. Katılımcıların alternatif bilgi aktarım araçlarına ve kullandıkları materyallerin birçok duyuya hitap etmesine yönelik arzusu dikkate alınacak olursa, yeni medya ürünlerine yönelik tereddütlerinin bilgisizlikten kaynaklandığı yorumu yapılabilir. Araştırmanın sonucuna dayanarak, sesli kitapların sınıf içerisinde okuduğunu anlama dersinde yabancı dil öğrenme sürecinde çeşitli dil becerilerin geliştirilmesi bağlamında yardımcı bir materyal olarak kullanılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.
Ortaokul 7. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin çocuk edebiyatı bağlamında incelenmesi
Çocuklar için edebiyat eğitimi, çocukların psikolojik, duygusal ve fikrî gelişmeleri için büyük önem taşımaktadır. Bundan dolayı çocuk edebiyatı, çocukların hem edebî bir zevk almasını sağlayabilmeli, hem de onlara kişisel gelişim bakımından katkılar sunabilmelidir. Çalışmamızın amacı, ortaokul yedinci sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin çocuk edebiyatı bağlamında incelenmesidir. Bu hedef doğrultusunda, ele alınan yedinci sınıf ders kitabında yer alan metinler, içerik, resim, anlatım, kelimeler, yazım ve noktalama açısından incelenmiştir. Kitapta yer alan otuz yedi metin çocuk edebiyatı bağlamında ele alınmıştır. Kitaptaki metinlerin genel anlamda içerik, duygu-düşünce-hayal bakımından başarılı oldukları ve çocuk edebiyatına uygun olduğu tespit edilmiştir. Fakat kitaptaki metinlerde belli bazı türlere daha çok yer verildiği görülmüştür. Ayrıca metinlerden bir kısmının; resim ve içerik uyumu, bilinmeyen kelimelerin çokluğu gibi noktalar açısından çocuk edebiyatı yönüyle öğrencilere uygun olmadığı ve çocuklara fazla bir katkı sağlayamayacağı sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Türkçe ders kitabı, çocuk edebiyatı, metin, çocuk.
Daristana Şêrîn masal setindeki masalların Türkçeye çevrilmesi ve bu masalların Türkçe eğitimi açısından uygunluğunun incelenmesi
Masallar, öğrencilerin diğer edebi metinlere nazaran daha keyifle okudukları veya kendilerine okunduğunda daha keyifle dinledikleri metinlerin başında gelmektedir. Nitelikli ve öğrencilerin seviyelerine uygun olarak yazılan masallardan eğitimde daha fazla yararlanmak gerekir. Bu araştırmanın amacı Kürtçe yazılmış bazı masalların Türkçeye çevrilerek bu masalların Türkçe eğitiminde kullanılabilirliğini incelemektir. Bu araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Daristana Şêrîn masal setinin orijinali yayınevinden temin edildikten sonra Türkçeye çevrilmiştir. Bu sette yer alan masallar teker teker dil, anlatım, içerik ve değerler açısından incelenmiştir. Hangi masalda hangi değere ilişkin kaç örneğin olduğu tablo halinde gösterilmiştir. Ayrıca bu masalların okunabilirlik açısından ortalama hece ve cümle uzunlukları temel alınarak bu masallara ait zorluk dereceleri tablo haline getirilmiştir. Araştırmada bu masalların gerek dil anlatım ve içerik açısından gerekse değerler eğitimi açısından ilköğretim düzeyine uygun olduğu ve Türkçe ders kitaplarında kullanılabilecekleri sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk Edebiyatı, Masallar, Türkçe Eğitimi, Değerler, Okunabilirlik
Aslı Der'in "Kayıp Rüyacı" adlı eserinde yer alan fiilimsilerin tespiti ve Türkçe öğretimi bakımından değerlendirilmesi
Dil bilgisi konuları arasında önemli bir yer tutan fiilimsiler, öğrencilerin kavramada zorluk yaşadığı konular arasında yer almaktadır. İlk olarak ortaokul 8. sınıf kazanımları arasında yer alan fiilimsilerin ezberlettirmeden öğretilmesi önem teşkil etmektedir. Nitekim fiilimsilerin okuma etkinlikleri ile sezdirilerek öğretilmesi kalıcı öğrenmeye de katkı sağlamaktadır. Aynı zamanda fiilimsilerin sezdirme yöntemi ile verilmesi, 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda da öngörülen ve tavsiye edilen bir husustur. Bu araştırmada, Aslı Der'in ''Kayıp Rüyacı'' adlı eserinde yer alan fiilimsilerin tespit edilmesi ve Türkçe öğretimi bakımından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Bu kapsamda araştırmada, öncelikle fiilimsi kavramı tanımlanmış; fiilimsilerin türleri ve ekleri hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra ''Kayıp Rüyacı'' adlı eserde yer alan cümleler tek tek incelenmiş ve bu cümlelerdeki fiilimsi grupları tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular sonucunda, ''Kayıp Rüyacı'' adlı eserde 2.802 adet fiilimsinin kullanıldığı belirlenmiştir. Ayrıca eserde yer alan isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiillerin oransal olarak benzer olduğu, bu nedenle eserin fiilimsilerin öğretimi açısından kullanılmasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Anadolu Masalları ve bu masalların Türkçe öğretimindeki yeri üzerine bir inceleme
Temel dil becerilerinden dinleme, insanın doğumuyla hatta anne karnında başlayan süreçle birlikte edindiği ilk dil becerisidir. Birey öğretim hayatına başlayana kadar bazı sözlü edebiyat ürünlerini ailesinden, çevresinden dinleme yoluyla öğrenir. Masal da bu sözlü edebiyat ürünlerinden biridir. Diğer türlere göre dil ediniminde, dilin zenginliğini, kültürün dile yansıyan halini sezdirmede ve öğretmede daha etkilidir. Bu yüzden Türkçe öğretiminde genelde masalların özelde de Anadolu Masallarının kullanımı önemli bir yere sahiptir. Anadolu Masallarının Türkçe öğretiminde kullanımının doküman analizi yöntemiyle incelendiği bu çalışmada elde edilen veriler ve çıkarılan sonuçlar dil öğretiminin masallar üzerinden daha kalıcı öğrenmelerle gerçekleştirilebileceğini göstermektedir. Masalların kültür aktarımında üstlendiği doğal görev, kültürün önemli bir unsuru olan dilin aktarımında da aynı paralelliği kurmaktadır. Bu yüzden Türkçe öğretiminde hedeflenen dört temel dil becerisi olan okuma, konuşma, dinleme, yazmanın ve bunlara ek sezdirilerek anlatılması planlanan dil bilgisi konularının genelde masal ile özelde de Anadolu Masalları ile birleştirilmesi ile anlamlı öğrenmeler sunacağı öngörülmektedir.
Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metinlere yönelik öğretmen görüşleri
Yabancılara Türkçe öğretimi alanı yurt içi ve yurt dışındaki Türkçe öğretim çalışmalarını dil öğretim merkezleri ve Türkçe ve Yabancı Dil Uygulama ve Araştırma Merkezleri (TÖMER) tarafından yürütmektedir. Bu kurumlarda çalışan öğretmenler, Türkçe öğretim çalışmalarını çeşitli kaynak kitap ve materyallerle sürdürmektedir. Yurt içi ve yurt dışındaki kurumlarda en fazla kullanılan ders kitabının Yunus Emre Enstitüsü tarafından yayınlanan Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti olduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretim merkezlerinde kullanılan Yabancılara Türkçe Öğretimi ders kitaplarındaki metinleri öğretmen görüşleri doğrultusunda incelemektir. Bu amaca ulaşmak için belirlenen yöntem, nitel araştırma modellerinden durum çalışmasıdır. Araştırmanın durumunu "Yedi iklim Türkçe Öğretim Seti ders kitaplarındaki metinlere yönelik öğretmen görüşleri" oluşturmaktadır. İlgili durumu betimlemek için oluşturulan çalışma grubu; yurt içindeki TÖMER birimlerinde görev yapan 19 öğretmen ve yurt dışındaki Türkçe öğretim merkezlerinde görev yapan 10 öğretmen olmak üzere toplam 29 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak mülakat tekniğiyle toplanmıştır. Toplanan veriler, Maxqda nitel analiz programı aracılığıyla içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerden elde edilen bulgular araştırmanın alt problem durumları bağlamında ele alınmıştır. Araştırma sonucunda; Yedi iklim Türkçe Öğretim Seti ders kitaplarında yer alan metinlerin yapısal özelliklerine ilişkin olumlu, içerik özelliklerine ilişkin olumsuz yönde görüş bildirilmiştir. Metin içeriklerine yönelik olumsuz görüşlerin, dil bilgisi öğretimine ilgili değerlendirmelerden kaynaklandığı görülmektedir. Bununla birlikte öğretmenlerin ders kitabı kullanımında dil bilgisi öğretiminin zor olması, beceri öğretiminin yetersiz olması ve kitap odağının çoğunlukla öğretmen merkezli olması gibi durumlardan ötürü güçlüklerle karşılaştıkları tespit edilmiştir. Ders kitaplarının işlevselliğini artırmak amacıyla öğretmenler, kitap yapısına, içeriğine ve yabancılara Türkçe öğretim sürecine yönelik önerilerde bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkçe öğretimi, Yedi İklim Türkçe öğretim seti, TÖMER, öğretmen.
"Aslı" hikâye serisindeki söz varlığının "Diller için Avrupa ortak başvuru metni" çerçevesinde incelenmesi
Tarih boyunca toplumlar isteyerek ya da istemeyerek birbirleri ile sürekli bir etkileşim içerisine girmişlerdir. Bu etkileşim neticesinde toplumlar, birbirleriyle kültür ve medeniyet alışverişinde bulunmuşlardır. Etkileşim sonucu oluşan kültür ve medeniyet dil aracılığıyla sonraki nesillere aktarılmıştır. Bir toplumun dilini, kültürünü öğrenme ve öğretme çabasının altında farklı sebepler olabilir. Savaş ve göçler belki de bu sebepler arasında en çok ön plana çıkan unsurlardır. Milletler çeşitli gerekçelerle savaşmış ve bu savaşlar neticesinde toplumsal göçlerin ortaya çıkmasına sebep olmuşlardır. Yakın tarihte meydana gelen Suriye iç savaşı buna örnek olarak verilebilir. İç savaş neticesinde 2010 yılından bu yana binlerce Suriye uyruklu mülteci Türkiye başta olmak üzere çeşitli ülkelere sığınmak zorunda kalmıştır. Türkiye bu beklenmedik büyük göç hareketine hazırlıksız yakalanmış olsa da toplumsal entegrasyonun sağlanması için sahada birçok çalışma yürütmeye başlamıştır. En başta barınma ve temel yaşam ihtiyaçları giderilen mültecilerin dil sorununa bir çözüm olarak AB desteği ile PİKTES projesi geliştirilmiştir. Proje kapsamında Suriye uyruklu çocuklara örgün eğitim sistemi içerisinde Türkçe dil öğretimi hizmeti verilmiş, dil öğretiminin istenen düzeyde gerçekleşmesi için de MEB bünyesinde çeşitli elektronik ve basılı materyaller hazırlanmıştır. Bu materyallerden bir tanesi de A1-A2 düzey, 6-12 yaş arası çocuklar için hazırlanan "Aslı" hikâye serisidir. "Aslı" hikâye serisi, bütünlük oluşturacak şekilde seri mantığına göre hazırlanmıştır. Bu bakımdan hikâyeler önceki ve sonraki metinlerle bağlantılı olup birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Her metnin sonunda okuma öncesine, okuma sırasına ve okuma sonrasına hitap eden çeşitli etkinliklere de yer verilmiştir. Böylece öğrenicilerin kitap ile etkileşim kurmasına ve dil öğrenme süreçlerine etkin bir şekilde katılmaları sağlanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı "Aslı" hikâye serisinin kelime sıklığı ve söz varlığını ortaya çıkarmak, D-AOBM çerçevesinde incelemek, sahada yapılan benzer çalışmalarla karşılaştırarak seri hakkında bir fikir ortaya koymaktır. Bu kapsamda "Aslı" hikâye serisi Millî Eğitim Bakanlığının resmî PİKTES internet sitesinde elektronik olarak temin edilmiş ve araştırmanın amacına uygun olduğu varsayılan nitel araştırma yönteminin veri toplama tekniklerinden doküman analizi tekniği kullanılarak kelime sıklığı ile söz varlığı unsurları toplanmıştır. Söz varlığı unsurlarını oluşturan deyim, atasözü, ikileme, kalıp sözler ile kelime sıklığı tabloları CİBAKAYA 2.1 uygulaması yardımıyla hazırlanmıştır. Tablolar neticesinde metinlerde atasözü kullanılmadığı, ikilemelerin ise az kullanıldığı tespit edilmiştir. Genel anlamda ise hikâye serisinin okuma becerisi başta olmak üzere dört temel dil becerisini desteklemek maksadıyla hazırlandığı ve sahada yapılan benzer çalışmalarla paralellik gösterdiği, D-AOBM'de yer alan dil referanslarını destekler nitelikte olduğu görülmüştür.
İlkokulda görev yapan İngilizce öğretmenlerinin öğretme motivasyonlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ilkokulda görev yapan İngilizce öğretmenlerinin öğretme motivasyonlarını etkileyen faktörleri incelemektir. Araştırmanın örneklemini Ankara ili merkez ilçelerinde yer alan ilkokullarda görev yapmakta olan 364 İngilizce öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan öğretme motivasyonu ölçeği ile nitel verileri ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS programı ile Betimsel İstatistikler, Kruskal Wallis H- Testi, Mann Whitney U-Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerine göre araştırmaya katılan öğretmenlerin öğretme motivasyonlarının içsel ve özgeci faktörlerden daha fazla etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmada öğretmenlerin içsel motivasyon puanlarının bekar öğretmenler lehine ve öğretmenlerin öğretme motivasyonları genel ve dışsal motivasyon puanlarının da 10-15 yıl kıdeme sahip öğretmenler lehine anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise öğretmenlerinin öğretme motivasyonlarını etkileyen faktörlere ilişkin detaylı bilgiler ortaya koymuştur. Araştırma sonuçlarının İngilizce öğretmenlerinin öğretme motivasyonları ve ülkemizde yabancı dil öğretiminin niteliğinin arttırılmasına yönelik yapılacak düzenlemelere katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Ana dili söz dizimi tipolojisinin yabancı dil olarak Türkçe öğretimine etkisi
Bu çalışma yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B seviyesindeki öğrencilerin cümle, cümlecik veya kelime grupları oluştururken yaptıkları hataların altında yatan ana dili sentaktik yapılarının etkisini ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu etkiyi incelemek veya öğretenler için takip etmek birçok dil hakkında bilgi sahibi olmayı gerektirmektedir. Herhangi bir yabancı dil öğretim sınıfındaki ana dili farklılıklarını düşününce bu pek de mümkün olmaz. Bu yüzden, dil tipolojisi ve söz dizimsel bağıntılar bu süreci hem daha iyi anlamayı sağlayacak hem de sadece dillerin temel öge dizilimlerini bilerek onlarla ilgili diğer sentaktik dizilimleri anlamayı kolaylaştıracaktır. Tipolojik bulgular; gramatikal ilişkileri gösteren özne, nesne ve yüklem gibi kavramların dildeki dizilişlerinin dilin diğer yapılarının dizilişleri hakkında da önemli varsayımlar geliştirmeye yardım eder. Dilbilimi bağıntılarını yabancı dil öğretimi ile bağdaştıran bu çalışma; öğrencilerin ana dillerinden kaynaklı olduğu düşünülen söz dizimiyle ilgili hatalarını öge sıralanışı, cümle uyumu, çatı ve yan cümleler ana başlıkları altında incelemiştir. Dünyada ve dolayısıyla çalışılan öğrencilerde en çok rastlanan üç temel dizilimden 50 ÖYN, 50 ÖNY ve 50 YÖN olmak üzere toplam 150 öğrenciye ait yazılı Türkçe metinler incelenmiştir. Öğrencilerin yaptıkları söz dizimsel hatalar, tipolojik bağıntılar ışığında ana dilleriyle ilişki kurularak yorumlanmıştır. Bulgularda Türkçenin söz diziminden farklı olan dillerden gelen öğrencilerin çok daha fazla söz dizimsel hatalar yaptığı saptanmış, ana dil sentaktik yapılarıyla da bu hataların örtüştüğü görülmüştür. Bu çalışma; yabancı dil olarak Türkçe öğrenen ve öğreten kişilere dil tipolojisi farkındalığını kazandırarak hem öğrenci-öğreten ilişkisini güçlendirmeyi hem de yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin kalitesini artırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca kaynak malzeme hazırlayanların da dil tipolojisi ve dil aktarımı farkındalığının gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Kazaklara Türkçe öğretiminde yalancı eş değer sözcükler
Bu çalışmada Türkçe ve Kazakçada bulunan yalancı eş değer sözcükler tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında, yalancı eş değer sözcükler üzerine günümüze değin yapılan çalışmalar araştırılmış, incelenmiş ve birincil ve ikincil kaynaklar şeklinde sınıflandırılmıştır. Söz konusu diller arasındaki yalancı eş değer sözcüklerin incelendiği önceki çalışmalara kıyasla, bu çalışma tespit edilen yalancı eş değer sözcüklerin sayısı bakımından daha geniştir. Çalışmada, Kazakça-Türkçe arasındaki yalancı eş değer sözcüklerin madde başı listesi ile bu sözcüklerin tasnifi ve gruplandırılması yapılmıştır. Ayrıca sözcüklerin düzeylere göre dağılımı da yapılmıştır. Bunun amacı, Kazak öğrencilere Türkçe öğretimi sırasında, yalancı eş değer sözcüklerin oluşturabileceği zorlukların üstesinden gelinmesi için hem öğrencilere hem de öğreticilere kullanabilecekleri bir kaynak sunmaktır. Ayrıca çalışmamız, öğretim malzemelerinin hazırlanması aşamasında Kazakça-Türkçe arasındaki yalancı eş değerlikle ilgili yardımcı bir kaynak olarak fayda sağlayabilecek potansiyeldedir. Anahtar Sözcükler: Kazakça, Türkçe, yalancı eş değerler, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi.
İngilizce öğretmen adaylarının görüşleri çerçevesinde öğretmen eğitiminde 21.yüzyıl becerilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, son sınıf İngilizce öğretmen adaylarının 21.yüzyıl becerilerine yönelik yeterlilik algıları, 21.yüzyıl becerilerinin kazanılmasına verdikleri öneme yönelik görüşleri ve lisans eğitimleri süresince aldıkları derslerde 21.yüzyıl becerilerinin yansımalarına ilişkin görüşlerinin incelenmesidir. Tarama deseninde yürütülen bu çalışma, Ankara ilinde bulunan devlet üniversitelerinin İngilizce öğretmenliği lisans programında 2017-2018 bahar döneminde öğrenim gören 233 son sınıf İngilizce öğretmen adayıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın veri toplama aracını, araştırmacılar tarafından geliştirilmiş "21.Yüzyıl Becerileri Yeterlilik Algısı Ölçeği", "21.Yüzyıl Becerilerine Sahip Olmanın Önemi Anketi" ve "Eğitim Fakültesi Derslerinde 21.Yüzyıl Becerileri Anketi" olmak üzere üç farklı veri toplama aracının birleşiminden oluşan "İngilizce Öğretmen Adaylarına Yönelik 21.Yüzyıl Becerileri Formu" oluşturmaktadır. Araştırma verileri, betimleyici istatistik yöntemleri ile analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, araştırmaya katılan öğretmen adaylarının kendilerini sırasıyla "kültürlerarası beceriler", "öğrenme ve yenilenme becerileri", "kariyer becerileri" ve "yaşam becerileri" yeterli hissettikleri tespit edilmiştir. 21.yüzyıl becerilerine sahip olmanın önemine ilişkin bulgularda ise, öğretmen adayları sırasıyla "öğrenme ve yenilenme becerilerine", "yaşam becerilerine", "kültürlerarası becerilere" ve "kariyer becerilerine" sahip olmaya önem vermektedirler. Ayrıca, İngilizce öğretmen adayları aldıkları hizmet öncesi eğitimi, 21.yüzyıl becerilerinin kazandırılması açısından yeterli bulmadıklarını belirtmişlerdir. Bu sonuçlardan hareketle, 21.yüzyıl becerilerinin, İngilizce öğretmenliği lisans programına, tüm bileşenler dikkate alınarak istendik ve kasıtlı öğrenme yaşantıları oluşturacak şekilde entegre edilmesi önerilmektedir.
Necip Asım'ın İlm-i Lisan dersleri: İnceleme-metinlenler-sözlük
Türkiye'de yeni bir yüksek öğretim kuruluşu inşa etme teşebbüsleri XIX. yy ortalarına doğru başlamıştır. Bu kuruluşa "fenler evi" manasına gelen "dârü'l-fünûn" adının verilmesi, o dönemin şartlarında medreseden farklı bir kurum olduğunu ortaya koymuştur. Dârü'l-fünûn fikri, Tanzimat devrinde halkın eğitimi hususu esas alınarak ortaya çıkmıştır. Halkın eğitimi hususunda Türkçede sadeleşme meselesi büyük bir önem arz etmektedir. Dârü'l-fünûnda Türkoloji bölümünün kurucusu kabul edilen Türkiye'de dil biliminin öncülerinden olan Necip Âsım Yazıksız, Türkçenin sadeleşmesini savunurken öte yandan dildeki yabancı terkiplerin çözülmesi için çalışmalar yapmıştır. Gerek Arapça ve Farsça'dan olsun gerek Avrupa lisanlarından alınan kelimeler olsun lüzumlu bulunanların kullanılmasını, müterâdifi olanların incelenip dilimize uygun olanın seçilerek ötekinin çıkarılmasını tavsiye etmiştir. Dârü'l-fünûna Maarif Nezareti tarafından 1913 yılında Türk Tarihi ve Türk dili müderrisi olarak tayin edilen Necip Âsım, Dârü'l-fünûnda vermiş olduğu "ilm-i lisan" derslerinde Türk dilinin bu meseleleri üzerinde durmuştur. Bu tez çalışmasında Necip Âsım'ın Dârü'l-fünûn ders notlarından oluşan ilm-i lisan makalelerinin günümüz harflerine aktarımı yapılmış, makale metinlerinde geçen kelimelerin sözlüğü oluşturulmuştur. Yapılan bu çalışma ile Necip Âsım'ın Türk diline bakış açısını ve Türk dilini inceleme yöntemlerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Necip Âsım, Dilbilim, İlm-i Lisan, Darülfünun Dersleri
Alfabe farklılıklarının yabancılara Türkçe öğretimindeki etkisi
Bu araştırmanın amacı, farklı ülkelerden Türkiye'ye gelen ve Türkçe öğrenen yabancı uyruklu öğrencilerin alfabe farklılıklarının yabancılara Türkçe öğretimindeki etkisini belirlemek, bu bireylerin Türkçe öğrenirken karşılaştıkları alfabe kaynaklı sorunların hangi boyutlarda olduğunu ortaya koymak ve bu sorunların çözümüne yönelik önerilerde bulunmaktır. Alfabe farklılıklarının yabancılara Türkçe öğretimine etkisini belirlemeyi amaçlayan bu çalışma nitel araştırma yöntemine göre düzenlenmiş ve nitel veri toplama tekniklerinden gözlem, görüşme ve doküman inceleme kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'deki 7 farklı üniversitenin Türkçe Öğretim Merkezlerinde öğrenim gören yabancı uyruklu 159 öğrenci ve 5 farklı üniversitede yabancılara Türkçe öğretimi alanında görev yapan 36 öğretim elamanı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, çalışma grubunda yer alan öğrenci ve öğretim elamanlarına uygulanan yapılandırılmış görüşme formları, öğrencilerin seviyeleri göz önünde bulundurularak belirlenen ve dikte yöntemiyle öğrencilere yazdırılan metinler ve çalışma kapsamında araştırmacı tarafından yapılan gözlem aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen sonuçlara göre çalışma grubunda yer alan yabancı uyruklu öğrencilerden Arap alfabesini kullananların % 55.77'si, Kiril alfabesini kullananların % 71.43'ü, Latin alfabesini kullananların ise % 22.58'i alfabe farklılıklarının Türkçe öğrenmelerinde sorun oluşturduğunu düşünmektedir. Bununla birlikte çalışma grubunda yer alan öğretim elamanlarının % 91.67'si de alfabe farklılıklarının yabancılara Türkçe öğretimine etkisi olduğunu düşünmektedir. Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenme sürecinde alfabe farklılıklarından kaynaklı yaşadığı sorunlar, öğrencinin ana diline ve ana dilinde kullandığı alfabeye göre değişkenlik göstermektedir. Kiril alfabesini kullanan öğrenciler, Türk alfabesinde yer alan sessiz harflerin, Arap ve Latin alfabesini kullanan öğrenciler ise sesli harflerin telaffuzunda sorun yaşamaktadır. Türk alfabesinde yer alan harflerin yazımını konusunda ise Arap ve Latin alfabesini kullananlar sesli harflerin yazımında, Kiril alfabesini kullananlar ise sessiz harflerin yazımında sorun yaşamaktadır. Anahtar Sözcükler Türkçe, Yabancılara Türkçe Öğretimi, Alfabe, Alfabe Farklılıklarının Etkisi.
Garib-nâme'deki temel dil becerilerinin Türkçe dersi öğretim programı (2006) kazanımlarıyla uyumu
Bu çalışmada, Garib-nâme'de temel dil becerileri ile ilgili doğrudan veya dolaylı yollardan verilen; dinleyicide, okuyucuda, sözlü ve yazılı anlatımcıda bulunması gereken nitelikler ile bu niteliklerin Türkçe Dersi Öğretim Programı (2006) kazanımları ile ilişkisi ele alınmıştır. Buradan hareketle de eserin ana dili eğitiminde gerek temel kaynak niteliğindeki ders kitaplarında okuma veya dinleme metni olarak gerekse de okuma kitabı olarak çeşitli sadeleştirme, basitleştirme aşamalarından sonra Türkçe eğitiminin hizmetine sunulmasının gerekliliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, Yavuz (2000) tarafından bu eserin hem Arap harfli tıpkıbasımı hem de transkripsiyonlu (çeviri yazı) metni ve günümüz Türkçesine ait çevirisi de yapılan ve dört ciltten oluşan eser ile aynı eserin Kültür ve Turizm Bakanlığına ait ekitap.kulturturizm.gov.tr web adresindeki elektronik dökümü temel kaynak olarak kullanılmıştır. Çalışma sırasında eserin tamamı tarama modeli kullanılarak incelenmiş ve çalışma ile ilgili olan beyitler içerik analizine tabi tutulmuştur. Yapılan çalışma sırasında eserde temel dil becerilerinin kullanım oranlarına göre; konuşma (% 39,43), dinleme/izleme (% 8,49), okuma (% 4,14) ve yazma (% 2,68) şeklinde sıralandığı görülmüştür. Toplamda da eserin beyitlerinin % 54,74 gibi oldukça yüksek bir oranında temel dil becerilerine ait kelimelerin veya kelime gruplarının kullanılmış olduğu tespit edilmiştir. Daha sonra ise eserin beyitlerinde doğrudan veya örtük olarak temel dil becerilerine yönelik verilen ilkeler tespit edilerek bu ilkelerin aynı zamanda da Türkçe Dersi Öğretim Programı (2006) kazanımları ile uyumu ele alınmıştır. Ayrıca, Garib-nâme'den hareketle Âşık Paşa'nın penceresinden dinleme/izleme, konuşma, okuma ve yazma temel dil becerilerinin önemine bakılmış ve bu temel dil becerilerinin insanlar açısından taşıdığı önem Garib-nâme'ye yansıyan şekliyle açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışma sonunda Garib-nâme'de temel dil becerileri olan dinleme/izleme, konuşma, okuma ve yazma ile ilgili birçok temel ilkenin olduğu ve bu ilkelerin aynı zamanda da Türkçe Dersi Öğretim Programı (2006) kazanımlarıyla da önemli ölçüde uyumlu olduğu görülmüştür. Ayrıca eserin gelecek nesillere dil ve kültür konusunda millî bilincin kazandırılmasına hizmet edebilecek birçok niteliğe sahip olması nedeniyle de ana dili eğitimimiz açısından son derece önemli bir kaynak olduğu görülmüştür. Son olarak da Garib-nâme'nin özüne dokunulmadan sadeleştirme, kısaltma ve basitleştirme gibi çeşitli işlemlerden geçirilerek Türkçe eğitiminde gerek temel kaynak niteliğindeki ders kitaplarında gerekse de okuma kitabı vb. gibi ana dili eğitiminde yardımcı materyal olarak kullanılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Garib-nâme, Âşık Paşa, Ana Dili Eğitimi, Türkçe Dersi Öğretim Programı, Temel Dil Becerileri ve Kazanımlar
Devlet tiyatrolarında oynanan çocuk tiyatro oyunlarında değer eğitimi ve bu oyunların Türkçe öğretimine katkısı
Bu çalışmanın amacı 2016-2017 sezonunda Devlet Tiyatrolarında oynanan çocuk oyunlarını değerler eğitimi ve Türkçe'ye katkısı bakımından incelemektir. Bu araştırma, betimsel nitelikte bir çalışma olup doküman incelemesi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Bu çalışmanın örneklemini Sihirli Sirk, Tiyatro Makinası, İMBÖ, Sihirli Köpek, Savaş Çiçekleri, Ayışığı Sirki, Ali Baba ve Kırk Haramiler, Sayı Dedektifleri, Sihirli Keman adlı çocuk tiyatro oyunları oluşturmaktadır. Değerler Eğitimi bakımından çocuk tiyatro oyunları Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan adalet, aile birliğine önem verme, barış, bilimsellik, çalışkanlık, dayanışma, dostluk, duyarlılık, dürüstlük, estetik, eşitlik, öz denetim, özgürlük ve bağımsızlık, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, tasarruf, vatanseverlik, yardımseverlik olmak üzere toplam 21 değere göre incelenmiştir. İncelenen eserlerde bu değerlerin 397 defa yer aldığı belirlenmiştir. İncelenen eserlerde en fazla bulunan değer duyarlılık (45), hiç bulunmayan değerler tasarruf ve vatanseverlik'tir. Değerlerin en fazla yer aldığı eser Ayışığı Sirki (125), en az yer aldığı eser Sihirli Sirk'tir. Türkçe'ye katkısı bakımından eserler atasözleri, deyimler, ikilemeler, kalıp sözler ve yansıma kelimeler bakımından incelenmiştir. 9 çocuk tiyatro eserinin taranması sonucunda toplamda 795 bulguya rastlanmıştır. Bu eserlerde deyim, ikileme, kalıp söz ve yansıma sözcüklerin sıkça kullanıldığı; atasözlerine ise çok az yer verildiği görülmüştür. Bütün bu bulgulardan yola çıkarak 2016-2017 sezonunda Devlet Tiyatrolarında oynanan çocuk tiyatro oyunlarının değerler bakımından zengin bir içeriğe sahip olduğu, Türkçe'ye katkısı açısından atasözlerinin çok az yer aldığı fakat deyimleri, ikilemeleri, kalıp sözleri ve yansıma kelimeleri daha yoğun bir biçimde içerdiği sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen eserlerin Türkçe öğretimi ve değerler eğitimi bakımından faydalanılabilecek kaynaklar olduğu düşünülmektedir.
Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımlarındaki aktif kelime servetinin belirlenmesi (Isparta/Gönen örneği)
Bu çalışmanın gayesi, çalışma grubunda yer alan ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin yazılı çalışmalarındaki aktif kelime hazinesini ortaya çıkarmaktır. Çalışma, Isparta ilinin Gönen ilçesine bağlı altı ortaokulda (Süleyman Demirel Ortaokulu, Gönen İmamhatip Ortaokulu, Senirce Göltaş Ortaokulu, Gümüşgün Ortaokulu, Gölbaşı Ortaokulu, Güneykent Ortaokulu) yapılmıştır. 5. sınıfta öğrenim gören 60 öğrencinin tamamı çalışmada yer almaktadır. 35 kız, 25 erkek öğrenciden oluşan örneklem grubundan 3 yazı türünde ( anı, otobiyografi, serbest konu türü) toplamda 180 ürün elde edilmiştir. Veriler cinsiyete ve yazı türlerine göre incelenmiştir. Grupta yer alan öğrenciler, benzer ekonomik ve sosyal hayatı paylaştıkları için sosyo-ekonomik duruma göre bir sınıflandırma yapılmamıştır. Yapılan inceleme neticesinde toplam kelime serveti 17151 kelime olarak belirlenmiştir. Bu kelimelerin 1925'i çeşit kelime, 15226'sı tekrar eden kelimelerden oluşmaktadır. Verilerde ikileme, deyim ve atasözlerinden oluşan toplamda 203 söz varlığı saptanmıştır. Kız öğrenciler toplamda 11106 kelime, çeşitte ise 1501 kelime kullanmışlardır. Erkek öğrenciler ise toplamda 6045 kelime, çeşitte 1117 kelime kullanmışlardır. Kız ve erkek öğrenci sayıları eşit olmadığından bu verilerin ortalamaları alınmıştır. Bu duruma göre kız öğrenciler ortalama toplamda 317,31 kelime, ortalama çeşitte 42,88 kelime kullanmışlardır. Erkek öğrenciler ortalama toplamda 241,8 kelime ortalama çeşitte 44,68 kelime kullanmışlardır. Kız öğrenciler, toplam kelime kullanımında; erkek öğrenciler ise çeşit kelime kullanımında daha başarılı olmuşlardır. Toplam 143 söz varlığı kullanımı ile kız öğrenciler, 51 söz varlığı kullanan erkek öğrencilerden daha başarılıdırlar. Çalışma yazı türleri açısından incelendiğinde, toplam kelime kullanımında 6243 kelime ile anı türü ilk sırada yer almaktadır. Anıyı sırasıyla serbest konu türü ve otobiyografi takip etmektedir. Çeşit kelime kullanımında ise 1125 kelime ile serbest konu türü ilk sırada gelmektedirler. İkinci sırada anı yer alırken son sırada otobiyografi gelmektedir. Çalışmanın sonunda elde edilen kelimelerle daha önce yapılan çalışmalardaki kelimeler karşılaştırılmıştır. 579 ortak kelimeye ulaşılmıştır.
Türkiye ve Amerika'da ortaokul düzeyi ders kitaplarındaki yazma etkinliklerinin ve yazma öğretim programlarının karşılaştırılması (Kaliforniya örneği)
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de Türkçe Öğretim Programına uygun olarak hazırlanan ortaokul düzeyi 5. sınıf Türkçe ders kitabı ve Amerika, Kaliforniya eyaletinde CCSS (Ortak Çekirdek Eyalet Standartları)'ye uygun olarak hazırlanan 5. sınıf yazma öğretimi ders kitabında yer alan tema, konu, metin, yazma etkinlikleri ve uygulamalarını, her iki ülkenin 5. sınıf yazma eğitimi amaç ve kazanımlarını inceleyerek, her iki öğretim programına uygun olarak yazma becerisini geliştirme çalışmalarının farklılık ve benzerliklerini belirlemek; buradan hareketle yazma becerisini geliştirme stratejilerine ulaşmaya çalışmaktır. Araştırma kapsamında beşinci sınıf Türkçe ders kitabında bulunan sekiz tema içerisindeki yazma becerisine yönelik etkinlikler ve türleri ile İngilizce ders kitabında dört ana başlık altında verilen kırk beş ders incelenmiştir. Ayrıca bu etkinliklerin öğretim programlarıyla uygunluğuna bakılmıştır. Araştırmada yazma etkinlikleri inceleme sonuçlarına göre Türkçe ders kitaplarında yer alan yazma etkinlikleri, İngilizce yazma kitabı etkinliklerinden sayıca fazla olduğu belirlenmiştir. Türkçe kitabında tüm yazma yöntem ve tekniklerine yönelik etkinliklere yer verilmiş fakat İngilizce kitabında grup ile yazma etkinliğine rastlanmamıştır. Genel itibariyle etkinliklerin programlarla uyumlu olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ana dili, ders kitabı, yazma eğitimi, karşılaştırma, Türkiye - ABD
Köroğlu Destanı'nın B1 düzeyine uyarlanmasının okuduğunu anlamaya etkisi üzerine bir araştırma
Bu çalışmada, Türk yurtlarında ve Türkler ile kültürel etkileşim içerisinde olan topluluklarda asırlar boyu anlatılagelen Köroğlu Destanı'nın Anadolu sahası anlatılarından biri olan "Behçet Mahir" anlatısında yer alan "Köroğlu'nun Zuhuru", "Köroğlu ile Demircioğlu" ile "Demircioğlu ile Reyhan Arap" adlı kolların Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında okuma materyali olarak kullanılmasına yönelik B1 düzeyine uyarlanması ve uyarlanmış bu metinlerin de okuduğunu anlamaya etkisinin olup olmadığının tespiti amaçlanmıştır. Yapılan bu çalışmada yöntem olarak "Tek Gruplu Öntest - Sontest Zayıf Deneysel Desen" kullanılmıştır. Araştırma sürecinde öğrenci bilgi formu, uzman değerlendirme formu, özgün ve B1 düzeyine uyarlanmış metinler, okuduğunu anlama sınavları, okunabilirlik formülleri ve odak görüşme soruları olmak üzere toplam altı veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ise 2020-2021 akademik yılı bahar döneminde Uşak Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde B2 kurunda öğrenim gören 10 uluslararası öğrenci oluşturmuştur. Uygulama sürecinden önce araştırma kapsamına alınan ilgili kollar metin uyarlama tekniklerinden olan "Sadeleştirme", "Genişletme" ve "Kolaylaştırma" teknikleri kullanılmak suretiyle B1 düzeyine uyarlanmıştır. Uyarlama işleminin tamamlanması ve uygulama sürecinde kullanılacak veri toplama araçlarının oluşturulmasının ardından uygulama sürecine geçilmiştir. Araştırmanın uygulama süreci 14.06.2021- 30.07.2021 tarihleri arasındaki 7 haftalık zaman dilimini kapsamaktadır. Uygulama sürecinin ilk haftasında çalışma grubunda yer alan öğrencilere sürece yönelik detaylı bilgilendirmeler yapılmış olup geri kalan altı haftada ise metinler öğrenciler tarafından okunmuş ve okuduğunu anlama sınavları gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecinin ardından araştırmanın birinci, ikinci ve üçüncü alt problemlerine yönelik elde edilen veriler Excel dosyasına kaydedilmiş olup okuduğunu anlama sınavının tüm bölümlerine yönelik ayrı ayrı tablolaştırılarak yorumlanmıştır. Araştırmanın dördüncü alt problemine yönelik elde edilen öntest ve sontest sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olup olmadığını tespit etmek amacıyla SPSS 22.0 programı yardımıyla non-parametrik testlerden biri olan Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Araştırmanın beşinci, altıncı ve yedinci alt problemlerine yönelik elde edilen nicel veriler iki farklı okunabilirlik formülü kullanılarak araştırma kapsamına alınan kolların hem özgün hem de uyarlanmış hâllerinin okunabilirlik puanları ve düzeyleri belirlenmiştir. Yapılan araştırmadan elde edilen bulgulardan hareketle çalışma grubunda yer alan uluslararası öğrencilerin tümü hem "Köroğlu'nun Zuhuru" hem "Köroğlu ile Demircioğlu" hem de "Demircioğlu ile Reyhan Arap" adlı kolların özgün hâllerine oranla B1 düzeyine uyarlanmış hâllerinden daha yüksek puanlar elde ettiği görülmüştür. Öğrenciler, "Köroğlu'nun Zuhuru" adlı kolun özgün hâlinden ortalama 42,65 puan aynı kolun B1 düzeyine uyarlanmış hâlinden ortalama 83,80 puan, "Köroğlu ile Demircioğlu" kolunun özgün hâlinden ortalama 49,90 puan, B1 düzeyine uyarlanmış hâlinden ortalama 85,50 puan, "Demircioğlu ile Reyhan Arap" kolunun özgün hâlinden ortalama 52,10 puan, B1 düzeyine uyarlanmış hâlinden ise ortalama 86,80 puan elde etmişlerdir. Ayrıca çalışma grubunda yer alan uluslararası öğrencilerin ilgili kollardan elde ettikleri öntest ve sontest puanlarının sontest puanları yönünde pozitif bir sıralama gösterdiği ve istatistiksel olarak da anlamlı bir şekilde farklılaştığı anlaşılmıştır (p: ,005< 0,05). Anahtar Kelimeler: Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi, Köroğlu Destanı, Behçet Mahir, Metin Uyarlama, B1 Düzeyi
Günümüz Şırnak medreselerinde Arap dili eğitimi
"Günümüz Şırnak Medreselerinde Arap Dili Eğitimi" konulu çalışmamız, giriş ve iki bölümden meydana gelmektedir. Giriş kısmında islamiyetin doğuşu ile birlikte medreselerin ortaya çıkış aşamaları ve günümüze kadar varlığını sürdürürken uğradığı merhaleler kaleme alınmış ve ayrıca Şırnak Merkez ve ilçelerinde değişik zamanlarda medrese geleneğini devam ettiren âlimlerin kısaca hayatları anlatılmışır. Son olarak da merkez ve ilçelerinde aktif olarak devam eden medreseler hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde günümüz Şırnak medreselerinde okutulan Arap Dili ve Belagatı kitapları ve içerikleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde de medreselerin fiziki yapısı ve uygulanan eğitim sistemi konu edinilmiştir. Son olarak da medreselerin günümüz eğitim sisteminden farklılıkları ve medreselerin eksiklikleri üzerinde durulmuştur.
Yabancılara Türkçe öğretiminde somut olmayan kültürel miras unsurlarının kullanımı ve kültürel etkileşim
Yabancılara Türkçe öğretimi, Türkçenin dünya genelinde sahip olduğu lehçeler ve Türk topraklarında yaşayan yabancı sayılarının artmasıyla gelişim gösteren bir alan hâline gelmektedir. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, öğrenilecek olan dilin yapı, dinleme, konuşma ve yazma yetilerine sahip olmasına yardımcı olurken aynı zamanda, dil edinimi ile kültürel değerlerin öğrenilmesini de sağlamaktadır. Kültürel değerlerin korunması, sürdürülmesi ve geleceğe aktarılması bilinciyle Türk kültürüne ait 21 unsur 2008 yılından bu yana UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi ile koruma altına alınmıştır. Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi'nde yer alan "Somut olmayan kültürel mirasın önemi ve korunması konusunda, özellikle yeni kuşakların daha fazla bilinçlendirilmesi gerektiğini göz önünde bulundurarak" maddesinden hareketle; Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde yalnızca öğretilen dilin temel becerilerinin değil, aynı zamanda kültür aktarımının sağlanarak dilin yaşadığı değer ve kültür de öğrenilerek kültür elçiliği görevini de üstlenmesi sağlanmaktadır. Böylelikle, dil edinimi, yalnızca öğrenilecek olan dilin yapısı ile değil; mevcut dilin kültürel değerleri ile birlikte hedef kitleye ulaşmış olacaktır. Türkçeyi öğrenmek isteyen insanların; Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi'nde bulunan "Somut olmayan kültürel mirasın, insanları birbirlerine yakınlaştırıcı ve onlar arasında değiş tokuşu ve anlayışı sağlayıcı, paha biçilmez rolünü göz önünde bulundurarak" maddesinden hareketle, dil öğretiminde yalnızca dört ana becerinin değil hem kültürler arası etkileşim sağlanırken hem de mevcut kültürün, hedef kitlenin kültür ve değerleriyle birlikte özümsenmesi mümkün kılınmaktadır. Anlatılanlardan hareketle, hazırlanan bu çalışmada UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alan bir tanesi Acil Koruma Gerektiren toplam 21 farklı unsurdan Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılması uygun olan unsurlardan Meddahlık Geleneği, Âşıklık Geleneği, Karagöz, Nevruz, Türk Kahvesi ve Geleneği, Ebru: Kâğıt Süsleme Sanatı, İnce Ekmek Yapımı ve Paylaşımı Geleneği, Minyatür Sanatı belirlenerek çalışmada yer verilmiştir. Bu unsurlar A2, B1 ve B2 seviyelerine uygun olarak tanımları yapılarak, bu seviyelere uygun olarak metinleri oluşturulmuştur. Hazırlanan çalışmada dilin kültür ile birlikte öğretimi amaçlanmıştır. Öğrenicilerin dil öğretimi gerçekleştirilirken, bulundukları dil seviyeleri kültürü anlamada ve hedef dil ile hedef kültürü özümseme noktasında önem arz etmektedir. Bu nedenle belirlenen Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurları yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılırken, A2 dil seviyesinde oluşturulan metinlerde ele alınan kültürel unsurlar benzer kültürler üzerinden örneklerle açıklanmıştır. Öğrenicilerin hedef dile ve kültüre karşı yabancı olmaları ve temel dil seviyelerinden olan A2 seviyesinin öğrenicilerin kültürel ifadeleri anlamada zorluk yaşayabilecekleri göz önünde bulundurularak anlatılmak istenen kültürel unsurların temel bilgileri farklı kültürlerin benzer örnekleri üzerinden dolaylı olarak verilmiştir. A2 seviyesinde öğrenicilerin kültürel unsurlara tanıdık hâle gelmesi sağlanarak, B1 ve B2 seviye metinlerinde ele alınan kültürel unsurlar detaylı olarak anlatılmış, kültürel unsurların Türk kültüründeki önemi vurgulanarak kültür etkileşiminin doğrudan sağlanması amaçlanmıştır. Anahtar Sözcükler: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi, Somut Olmayan Kültürel Miras, Kültürel Etkileşim, Kültürlenme, Meddahlık Geleneği, Âşıklık Geleneği, Karagöz, Nevruz, Türk Kahvesi ve Geleneği, Ebru: Kâğıt Süsleme Sanatı, İnce Ekmek Yapımı ve Paylaşımı Geleneği, Minyatür Sanatı
Yerel çevreye ve deneyimlere dayalı yazma becerisi geliştirme programının hazırlanması ve uygulanması
Bu çalışmanın temel amacı; yerel çevreye ve deneyimlere dayalı yazma becerisi geliştirme programının, 5. sınıf öğrencilerinin yazma becerilerinin gelişimine etkisini araştırmaktır. Bu bağlamda hazırlanan programın; öğrencilerin hikâye edici ve bilgilendirici metin yazma becerisi, metin içyapısı, dış yapısı ile dil ve anlatım, yazma kaygısı ve yazma motivasyonu üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışma karma yöntemde tasarlanmış olup nicel boyutta tek-denekli araştırma modellerinden çoklu yoklama modeli; nitel boyutta ise durum çalışması modeli olarak tasarlanmıştır. Çalışma grubunu, Van ilindeki bir devlet okulunda 5. sınıfa devam etmekte olan biri kız, biri erkek olmak üzere iki öğrenci oluşturmaktadır. Uzman görüşü alınarak hazırlanan, yerel çevreye ve deneyimlere dayalı yazma becerisi geliştirme programı 14 hafta boyunca uygulanmıştır. Çalışmanın verileri; "Hikâye Elementleri Değerlendirme Ölçeği", "Bilgilendirici Metin Değerlendirme Ölçeği", "Yazma Motivasyonu Ölçeği", "Yazma Kaygısı Ölçeği", öğrenci dokümanları, gözlem, öğrenci ve veli görüşme formları aracılığıyla toplanmıştır. Veriler; grafiksel gösterim, örtüşmeyen veri yüzdesi hesaplaması, doküman analizi ve içerik analizi yöntemliyle analiz edilmiştir. Çalışmanın bulgularından elde edilen sonuçlara göre, yerel çevreye ve deneyimlere dayalı yazma becerisi geliştirme programının öğrencilerin, hikâye edici ve bilgilendirici metin yazma becerisi ve hikâye elementleri ile bilgilendirici metin elementlerinin gelişiminde etkili olduğu; öğrencilerin yazma kaygısını azalttığı ve yazma motivasyonunu arttırdığı; cümle hataları ve kelime hatalarını azalttığı; buna karşın metin dış yapısı ile dil ve anlatımda (metni paragraflara ayırma, yazım kuralları, noktalama işaretleri ve kâğıt düzeni) etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar bağlamında öneriler sunulmuştur.
Teaching and learning of English formulaic sequences through songs
This quasi-experimental study investigated the effects of song-based lessons to teach formulaic sequences (FS) aiming towards EFL young adult learners. This research employed an explanatory sequential mixed method design, thus data collection occurred in two phases. The first phase was quantitative data collection in which over a period of 8 weeks, 3 types of intervention classes were given in a pre-test, post-test and delayed post-test design. The research participants were 60 students taking English preparatory classes. The participants, with A1 level of proficiency, were randomly divided into three groups; (a) song group with explicit instruction, (b) song group with implicit instruction, and (c) control group. The experimental groups were introduced to the target FS by listening to 8 songs from different genres. The control group learned the FS through the song texts (lyrics) only. In the second phase, qualitative data collection was completed through semi-constructed interviews. The participants' learning and retention of the FS were determined and compared by conducting Kruskal Wallis H, Mann Whitney U, Friedman and Wilcoxon signed rank tests. The results indicated that the addition of explicit instruction with the songs was found to be more effective while the songs did not significantly affect the participants' retention of the FS. Additionally, no statistically significant difference was found among the songs from different genres. The qualitative data also supported that song-based lessons with music videos and direct activities were effective in learning FS. Based on the findings, pedagogical implications regarding songs and formulaic sequences in ELT were provided.