Türkçe günlük gazetelerde kadına karşı şiddet haberlerinin değerleme kuramı alt dizgelerinden yargı çerçevesinde incelenmesi

Bu çalışmada Türkçe günlük gazetelerde yer alan kadına karşı şiddet haberleri Değerleme Kuramı çerçevesinde incelenmektedir. Dizgeci İşlevsel Dilbilgisi Kuramı çerçevesinde dilin kişilerarası üst-işlevinden geliştirilen Değerleme Kuramı, konuşucu ya da yazarların metinlerinde çeşitli olgular ilişkin olumlu ya da olumsuz duruşlarını ve değerlendirmelerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kuram, katılım, tutum ve derecelendirme olarak üç alt dizgeden oluşmaktadır. Tutum, yazar veya konuşucunun metin içindeki tutumunu ifade etmek için kullanılır. Günlük gazetelerde yayınlanan kadına karşı şiddet haberlerinde Tutum dizgesinin ulamı olan Yargı, alt ulamları toplumsal saygınlık ve toplumsal onay çerçevesinde araştırılmıştır. Toplumsal cinsiyet, toplum tarafından kadın ve erkeğe atanmış rolleri kapsamaktadır. Medyanın söz konusu rollerin sürdürülmesine ve yeniden üretilmesine aracılık ettiği ve kadınların medyada genellikle şiddet haberleriyle yer aldığı öne sürülmektedir. Bu çalışmanın amacı, metinlerinin çözümlenmesiyle toplumsal ilişkileri, aktarılmak istenen açık ya da örtük değerlendirmeleri ortaya koymaktır. Araştırmamızın veri tabanı yüksek baskı sayılı altı farklı günlük gazeteden oluşmaktadır. Bir aylık süre boyunca toplanan gazetelerdeki kadına karşı şiddet haberleri Yargı ve alt ulamları çerçevesinde incelenmiş veriler istatiksel olarak analiz edilip yorumlanmıştır. Araştırmamızın bulgularına göre kadına karşı şiddet haberleri Toplumsal saygınlık ulamında olumsuz normallik, olumsuz yeterlilik ve olumsuz kararlılık; Toplumsal onay çerçevesinde ise olumsuz doğruluk ve olumsuz uygunluk olarak değerlendirilmiştir. Yargı ulamları genel olarak değerlendirildiğinde, kadına karşı şiddet haberlerinin daha yoğun olarak olumsuz yargılarla değerlendirildiği belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Değerleme Kuramı, Yargı, Toplumsal Onay, Toplumsal Saygınlık, Gazete Haber Metinleri