Türkçe konuşan 3-6 yaş grubundaki kekemeliği olan ve olmayan çocukların konuşma akıcısızlıklarının incelenmesi

Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eylül, 2005Danışman: Doç. Dr. Dilek ErbaşBu çalışmada, 3-6 yaş arası kekemeliği olan ve olmayan çocukların konuşma akıcısızlıklarıincelenmiş ve konuşma akıcısızlıklarının yaş ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı birfarklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır.Araştırmanın örneklemi için, 3-6 yaş arası 40 çocuk dahil edilmiştir. Araştırmaya katılançocuklar, Eskişehir'de ?Altınkız Çocuk Yuvası? ile stanbul'da ?Su Çocuk Yuvası? na devametmekte olan; Anadolu Üniversitesi Dil ve Konuşma Bozuklukları Eğitim Araştırma veUygulama Merkezi'ne, Cerrahpaşa Tıp Fak. şitme Konuşma Rehabilitasyon Merkezi'ne veÖzgem şitme ve Konuşma Engelliler Rehabilitasyon Merkezi'ne kekemelik şikayetiylebaşvuran çocuklar arasından seçilmiştir. Araştırmaya katılan çocuklar, çalışmanın veritoplama aşaması olan ?spontan konuşma? sırasında, ailelerin izni olmak koşulu ile videoyaalınmıştır. Kaydedilen konuşma örneklemleri çözümlendikten sonra, her bir örneklemin 600hecelik bölümündeki akıcısızlık miktarı belirlenmiştir. Daha sonra, konuşma örneklemiyeniden izlenerek akıcısızlık tipleri ve konuşmaya eşlik eden ikincil davranışlar belirlenmiştir.Sonuç olarak, akıcısızlıkların toplam miktarının, kekemeliği çocuklarda akıcı konuşançocuklardan anlamlı ölçüde daha fazla olduğu bulunmuştur. Kekemelik problemi olançocuklarda, akıcısızlık tipleri ve cinsiyet arasında bir ilişki bulunamamıştır. Blok ya daanormal soluk alma gibi akıcısızlık tipleri, kekemeliğe özgü akıcısızlıklar olarak ortayaçıkmıştır. Ancak, diğer akıcısızlık tiplerinin her iki grupta da sık görülmekle beraber,kekemeliği olan çocukların tekrar ve uzatma gibi akıcısızlık tiplerini daha fazla yaptıklarıgörülmüştür. Kekemeliği olan çocukların %50'sinde ikincil davranışlar gözlenmiştir.Kekemelik problemi olan gruptaki çocukların %45'inin akrabalarında kekemelik öyküsünerastlanırken, akıcı konuşan çocukların %5'inin akrabalarında kekemelik öyküsünerastlanmıştır.Bu bulgular, normal konuşma akıcısızlıkları ve kekemelik arasında kesin bir ayrım yapmanınzor olduğunu, yine de belli özelliklerin kekemeliğe özgü işaretler olarakdeğerlendirilebileceğini düşündürmüştür. Yukarıdaki bulgular doğrultusunda, blok ve anormalsoluk alma gibi akıcısızlık tiplerinin görüldüğü, ikincil davranışların eşlik ettiği ve ailesindekekemelik öyküsünün bulunduğu çocuklarda, kekemeliğin kalıcı olma olasılığının dahayüksek olabileceği; bu nedenle, bu özelliklerin gözlendiği çocukların erken dönemde terapiyealınmasının faydalı olabileceği düşünülmektedir.