Türkçe Konuşan Damak Yarıklı Çocuklarda /k/, /s/ ve /ç/ Seslerinin Terapisine Yönelik Bir Sesletim Programının Etkililiğinin Belirlenmesi

TÜRKÇE KONUŞAN DAMAK YARIKLI ÇOCUKLARDA/k/, /s/, /tS/ SESLERİNİN TERAPİSİNE YÖNELİKBİR SESLETİM PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN BELİRLENMESİÖZETDudak damak yarıklığı, çocukların konuşma gelişimini değişik yollarla etkilemektedir.Bazı çocuklar uzun süreli konuşma terapisi almayı gerektiren konuşma bozukluklarınasahip olabilmektedir. Dil ve konuşma terapistliğinin Türkiye'de yeni gelişen bir alanolması sebebiyle bu konuda yapılmış çok az araştırma vardır.Bu çalışmada, Golding-Kushner'ın önerdiği damak yarıklı çocuklarda uygulanabilecekbir sesletim terapi programının, Türkçe konuşan çocuklar üzerindeki etkililiğideğerlendirilmiştir.Bu amaç için tek denekli araştırma modellerinden yoklama evreli çoklu yoklamamodeli kullanılmış ve davranış değiştirme programının etkililiği, birden fazla seste(davranışta) değerlendirilmiştir. Terapi programının etkililiğini test etmek için ikidenek seçilmiştir. Deneklerden birinin sesletim, diğerinin sesbilgisel bozukluğubulunmaktadır. Her iki denek de beş yaşındadır ve sadece yumuşak damak yarıklığıtanısı almışlardır.Araştırmanın ve sonuçların güvenirliliği için gözlemciler arası güvenirlik ve uygulamagüvenirliliği verileri toplanmış, araştırma sonuçları grafiklerle gösterilmiştir.Çalışma sonucunda sesletim bozukluğu olan denekte tüm seslerde; sesbilgiselbozukluğu olan denekte ise sadece /k/ sesinde amaca ulaşıldığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler: damak yarıklığı, terapi, sesletim ve sesbilgisel bozukluklar