Türkçenin iki dillileştirilmiş sözlüğü: A2 seviyesinde bir model önerisi

Küreselleşen dünyada yabancı dil öğrenimi artık bir ihtiyaç hâline gelmiştir. Bu ihtiyacı giderebilmek amacıyla kullanılan en önemli kaynak ise sözlüktür. Kimi durumlarda bir öğretmen kadar, kimi durumlarda da öğretmenden daha fazla ihtiyaç duyulan bu kaynak dil öğreniminin vazgeçilmez bir unsurudur. Bu yüzden de yıllar içerisinde kullanıcıların ihtiyaçlarına cevap verebilmek için oldukça fazla türde karşımıza çıkmaktadır. Bu türlerden biri olan iki dillileştirilmiş sözlük kavramı literatürdeki yerini 1986 yılında almıştır ve bu zamana kadar yirmiden fazla dile uyarlanmıştır. Ülkemizde iki dillileştirilmiş sözlük kavramı oldukça yeni olmakla beraber hâlihazırda iki dillileştirilmiş bir Türkçe sözlük bulunmamaktadır. Yukarıda bahsedilen yirmiden fazla sözlük yirmiden fazla ülke tarafından çalışılmıştır, fakat ülkemizde maalesef bu alanda herhangi bir çalışma ortaya konulmamıştır. İki dillileştirilmiş sözlükler üzerinde yapılan çalışmalar ise teoride kalmıştır, uygulama noktasına herhangi bir adım atılmamıştır. Bu çalışmanın amacı teoride kalan bu iki dillileştirilmiş sözlük kavramını uygulamaya geçirmek, iki dillileştirilmiş Türkçe bir sözlük ortaya çıkarmak ve dünya ile kıyaslandığında eksik kalınan bu noktayı gidermeye çalışmaktır. Bilindiği gibi iki dillileştirilmiş sözlükler bir sözlüğün referans olarak alınıp iki dillileştirilmiş formata uyarlanması ile hazırlanmaktadır. Bu çalışmada da Yunus Emre Enstitüsü tarafından yayımlanmış olan Yedi İklim Türkçe isimli kitapta bulunan A2 seviyesindeki kelimelerin listesi ve aynı zamanda Türk Dil Kurumu tarafından bu kelimelere verilen tanımlar referans olarak alınmıştır ve bu listedeki madde başları ve bu madde başlarının TDK tarafından verilmiş olan tanımları İngilizceye çevrilmiştir. Tanımlara ek olarak aynı zamanda çoğunlukla TDK tarafından verilen örnek cümleler de çalışmaya dahil edilmiştir ve sonrasında bu örnek cümleler veya harici olarak yazılan örnek cümleler de İngilizceye çevrilmiştir. Model önerisi yöntemine göre hazırlanmış olan bu çalışma iki dillileştirilmiş sözlüklerin Türkçeyi esas alan ilk çalışmasıdır. Bu model hem tanımlama ve tanıklama ifadelerini hem de bu ikisinin İngilizce tercümelerini içermektedir. Bu vesile ile Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenmek isteyen yabancılar için hem okuduğunu anlayabilme hem de örnek cümleler ile bahsedilen kelimenin A2 seviyesinde nasıl bir bağlam içerisinde kullanıldığını görebilme fırsatı oluşturulmuştur. Bu yüzden üretilen bu yeni sözlüğün yabancılara Türkçe öğretimi hususunda oldukça yaygın bir şekilde kullanılacağı öngörülmektedir.