Türkçenin yabancı bir dil olarak öğretiminde kültür aktarımı: Babam ve Oğlum filmi örneği

Tarih sahnesinde eskiden beri var olan Türkler, diğer toplumlarla dini, siyasi, ekonomik, askeri birçok farklı etkenden dolayı etkileşim içerisinde olmuş, bu durum da Türklerle iletişime geçmek isteyen diğer toplulukların Türkçe öğrenmelerine zemin hazırlamıştır. İlk Türk devletlerinden Osmanlı dönemine, oradan da günümüze kadar yabancılara Türkçe öğretimi ya da daha doğru bir ifadeyle Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi amaç, ortam, yöntem değişse de canlılığını koruyarak devam etmiştir. 90'lı yıllardan beri yaşanan çeşitli gelişmeler Türkiye'nin bulunduğu konum itibariyle öneminin artmasını sağlamış; başta Ortadoğu, Kuzey Afrika, Balkanlar olmak üzere çeşitli coğrafyalardan milletlerin Türkiye ve Türkçeye olan ilgisi yoğunlaşmıştır. Bu bağlamda Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi daha da önem kazanmıştır. Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında oluşan ihtiyacı daha planlı ve profesyonel bir biçimde karşılamak için Türkiye Maarif Vakfı, Yunus Emre Enstitüsü ve farklı üniversiteler bünyesinde Türkçe öğretim merkezleri açılmıştır. 2019 yılında ise Maarif Vakfı bu alanda kullanılmak üzere Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni'ne dayanarak "Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı" hazırlamıştır. Öğrenci merkezli eğitim anlayışıyla hazırlanan bu programlarda kültür aktarımı kavramı üzerinde de durulmuştur. Bir dilin yetkin bir biçimde kullanılması için temel dil becerilerine hakim olmanın yanı sıra hedef dilin ait olduğu toplumun kültürünü tanımak gerekmektedir. Bu yüzden Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde aynı zamanda kültür aktarımı da yapmak son derece önemlidir. Filmler, dil öğretimi yaparken kültür aktarımına da imkân tanıyan önemli materyaller arasında yer almaktadır. Öğrencilerin derse karşı ilgilerini çekmek ve onların motivasyonlarını yükselmenin yanında filmler, hedef dilin günlük yaşam içerisinde doğal kullanım halini gösterirken aynı zamanda o topluma ait birçok kültürel ögeyi de izleyicilere tanıtır. Bu araştırmanın amacı filmlerin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültür aktarımı açısından önemli bir kaynak olduğunu göstermektir. Bu amaç doğrultusunda ilgili alan uzmanları tarafından Türk dilini ve kültürünü iyi bir biçimde yansıttığı düşünülen "Babam ve Oğlum" filmi öğrencilere izletilmek üzere belirlenmiştir. Daha sonra öğrencilerin film sayesinde kültürel unsurları fark edip etmediklerini tespit etmeye yönelik hazırlanan etkinlik alan uzmanları tarafından incelendikten sonra Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Türkçe Uygulama Merkezinde bulunan B2 seviyesindeki 24 öğrenci ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi bünyesinde bulunan Türkçe Öğretim Uygulama ve Araştırma Merkezindeki C1 seviyesindeki 34 öğrenci ile uygulama yapılmıştır. Etkinlikten elde edilen veriler nitel araştırma modellerinden içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen sonuca göre filmlerin kültür aktarımı konusunda etkili bir materyal olduğu görülmüştür. Anahtar kelimeler: Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi, Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Materyal Kullanımı, Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Filmlerin Yeri