Türkiye'de 2014-2018 yılları arasında matematik eğitimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin analizi

Ülkelerin gelişmişlik düzeyini belirleyen ölçü birimi olarak görülen eğitimin toplumun her kademesinde işlevini gerçekleştirmesi için, eğitim sisteminin gelişmesine ve geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bilim alanında yürütülen akademik çalışmalar aracılığı ile yeni fikirler ve tartışmalar üretilerek gelişime katkı sağlanabilir. Yürütülen akademik çalışmaların önemli bir bölümü lisansüstü eğitim kapsamındaki çalışmalardır. Çalışmanın amacı Türkiye'de 2014-2018 yılları arasında matematik eğitimi alanında hazırlanmış onaylı, izinli ve yayımlanmış yüksek lisans ve doktora tezlerini çeşitli boyutlarda incelemek, araştırmaların genel durumu değerlendirerek ileride yapılacak çalışmalara yön vermeyi sağlayıcı bulgular elde etmektir. Ayrıca matematik eğitimi alanında yapılmış çalışmaların sistematik ve bütüncül biçimde ele alınarak gelecekte bu alanda yapılacak araştırmalara yol göstermek amacıyla başvuru kaynağı oluşturulması amaçlanmaktadır. Tarama için 'Matematik', 'Matematik Eğitimi', 'Cebir', 'Geometri', 'Olasılık', İstatistik' ve 'Veri İşleme' anahtar kelimeleriyle yapılmıştır. YÖK Ulusal Tez Tarama veri tabanından elde edilen tezlerden matematik eğitimi alanının dışında olanlar, yayımlanma izin formunun bulunmayışından dolayı yayımlanamayanlar ve erişilebilirliği bir süreliğine kısıtlanan tezler araştırma dışında bırakılmıştır. Yapılan tarama belirlenen ölçütü karşılayan birimlerle yapıldığı için amaçlı ölçüt örnekleme yöntemiyle elde edilmiştir. Matematik eğitimi araştırmalarının genel eğiliminin ortaya çıkması, konu ile ilgili yapılan araştırmalar arasındaki benzerliklerin ve farklılıkların gösterilmesi için betimsel içerik analizi modeli araştırma modeli olarak seçilmiştir. Verileri elde etmek için hazırlanan form ile tezin yayınlandığı yıl, yapıldığı üniversite, yayın dili, bağlı olunan enstitü, bağlı olunan anabilim dalı, tezin türü (yüksek lisans/ doktora), yazarın cinsiyeti, araştırma yöntemi, veri toplama araçları, örneklem büyüklüğü, örnekleme yöntemi, örneklem türü ve anahtar kelime sayısı açısından incelenmiş ve sınıflandırılmıştır. Bulgular frekans tablosu olarak betimsel biçimde sunularak tartışılmıştır. Araştırma sonucunda tezlerin 174 tanesi doktora düzeyinde, 445 tanesi ise yüksek lisans düzeyinde hazırlanmış olduğu tespit edilmiştir. Yayınlanan tezlerin 60 tanesi İngilizce 559 tanesi Türkçe yazılmıştır. Araştırmacıların 395 inin kadın 223'ünün erkek olduğu tespit edilmiştir. Tez türlerinin yıllara göre dağılımına bakıldığında her yıl yayınlanan yüksek lisans tez sayısının yayınlanan doktora tez sayısından fazla olduğu gözlenmiştir. Tezlerin bağlı olduğu 67 farklı üniversite tespit edilmiştir. Örneklem büyüklüğüne bakıldığında, 108 tezde 31-50 aralığında, 105 tezde 01-10 aralığında, 103 tezde 51-100 aralığında büyüklüğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Tezlerin hazırlandığı enstitülere bakıldığında en çok Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nden çıktığı belirlenmiştir. Tezlerin toplam 6 farklı enstitüye ait olduğu belirlenmiştir. Anabilim dallarına göre bakıldığında en çok İlköğretim anabilim dalına ait teze rastlanmıştır. Araştırma yöntemi olarak ele alındığında ise 229 nitel, 114 nicel, 163 karma araştırma tespit edilmiştir. Bu çalışmalardan 95 inde yöntem karma, nitel veya nicel olarak belirtilmemiştir. 231 tezde örnekleme yöntemi belirtilmemişken örnekleme yönteminin yazılı olduğu tezlerin büyük bir çoğunluğunda amaçlı örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Yapılan araştırmaların büyük bir çoğunluğu ortaokul düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Örneklemlerin çoğunluğunu öğrenciler oluştururken kaynaklar (tez, sınavlar, kitap, makale vb.) üzerinden yürütülmüş çalışmalarda mevcuttur. Tezlerde kullanılan veri toplama araçlarına bakıldığında anket, başarı testi, tutum ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşme, gözlem ve dokümanların çoğunlukta olduğu gözlenmiştir. Anahtar kelime sayısına bakıldığında genellikle 3, 4 veya 5 anahtar kelime kullanıldığı tespit edilmiştir. 23 tezde hiçbir anahtar kelime kullanılmamıştır. Öğrenme alanlarına bakıldığında bilişsel alanda yapılan çalışmaların sayısının diğer alanlarda yapılan çalışmaların sayısından fazla olduğu gözlenmektedir. Bunun yanı sıra matematik öğrenme alanlarından en çok "Sayılar, İşlemler ve Cebir" alanında çalışmalar yapıldığı görülmektedir.