Türkiye'de atık yönetimi konusunda uygulanan mali tedbirlerin analizi

Hızlı nüfus artışı, aşırı büyüme, sanayileşme, kentleşme ile üretim ve tüketim alışkanlıklarında meydana gelen değişimlerin sebebiyet verdiği çevre kirliliği sorunlarından birini miktar ve içerik açısından farklılık gösteren, kontrolsüz şekilde artan atıklar oluşturmaktadır. Atıklar çeşitli boyutlarda insan yaşamına ve doğaya zarar vermektedir. Bu zararların önlenebilmesi atık yönetimini zorunlu kılmıştır. Atıkların yönetiminde başarının sağlanabilmesi adına uygulanacak hukuki ve teknik birçok önlem olup, bu önlemlerden birini de mali tedbirler oluşturmaktadır. Atık yönetiminde mali tedbirler atıkların oluşumunu önleme, oluşan atıkların toplanma, geri dönüşüm/ geri kazanım ve bertaraf işlem maliyetlerinin düşürülebilmesi ve atıkların ekonomik değerlerinin kaybedilmemesi bakımından önem arz etmektedir. Türkiye'de atık yönetimine ilişkin birçok çalışma mevcut olmakla birlikte doğrudan atık yönetimi konusunda yer alan mali tedbirlere ilişkin yapılmış çalışmalar sınırlı düzeydedir ve güncel değildir. Ayrıca yapılan çalışmalarda genel anlamda yalnızca tek bir uygulama veya tedbire odaklanılmıştır. Bu çalışmanın amacını Türkiye'de atık yönetimi konusunda uygulanan mali tedbirlerin analizi oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında, atık yönetiminde yer alan mali tedbirler sınıflandırılmış ve her bir mali tedbir, genelde Avrupa Birliği ve önemli ülke uygulamaları, özelde ise Türkiye dikkate alınarak sayısal verilere yer verilerek teorik olarak ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. İnceleme sonucunda Türkiye'nin atık yönetimi konusundaki mali tedbirlerinin mevcut durumu ortaya konularak önerilerde bulunulmuştur.