Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki göç sorunu kapsamında medyanın Türkiye dış göç politikasına bakışı: Türkiye'deki yabancı medya kuruluşları örneği

Günümüzün en büyük problemlerinden biri haline gelen uluslararası göçün küresel boyuttaki artışı, bu konuya ilginin artmasına ve göç konusunda daha fazla çalışma yapılmasına neden olmuştur. Göç konusundaki ulusal ve uluslararası kuruluşların iş birliği artmış, küresel düzeyde anlaşmalar imzalanmıştır. Türkiye'ye gerçekleşen ulus ötesi göçlerde, komşu ülkeler (Suriye, Afganistan, İran, Irak) başta olmak üzere Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK, 2023) verilerine göre 6 milyona yakın Suriye vatandaşı ve 340.000 civarında farklı ülkelerden gelen kayıtlı mülteci ve sığınmacı bulunmakta, Suriyeli mültecilerin %98'inden fazlasının ise Türkiye genelinde 81 kentte yaşamını sürdürdüğü belirtilmektedir. Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında yapılan çeşitli anlaşmalar ile sığınmacıların Avrupa'ya geçişleri kısmen de olsa durdurulmuş ve bu yolla bir çözüme gidilmiştir. Ancak 28 Şubat 2020 tarihinde Suriye'nin İdlib kentinde 36 Türk askerinin şehit olmasıyla, Türkiye'nin batıya gitmeye çalışan sığınmacıları durdurmayacağını açıklaması üzerine bu çözüm durma noktasına gerilemiştir. Bu dönemde, medyadan kamuoyuna yansıyan birçok spekülatif haber üretilmiş ve medyada bir bilgi kirliliği yaşanmıştır. Bu bilgi kirliliğinin yaşanmasının sebebi, Türkiye ile AB arasındaki bu çatışmada medya kuruluşları ideolojik gerekçelerle birbirlerinden farklı pozisyon almalarından kaynaklanmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de yayın yapan yabancı medya kuruluşlarının haber sitelerinde, Türkiye'nin göç politikasına yönelik yapılan haberler çerçeveleme kuramı kapsamında incelenmektedir. Söz konusu haberler, eleştirel söylem analizi çerçevesinde analiz edilecektir. Çalışmanın örneklemini Amerika Birleşik Devletleri merkezli Voice Of America (VOA) Türkçe, Rusya Federasyonu merkezli Sputnik Türkiye, İngiltere merkezli British Broadcasting Corporation (BBC) Türkçe, Almanya merkezli Deutsche Welle (DW) Türkçe ve AB merkezli Euronews Türkçe haber siteleri oluşturmaktadır. Bu çalışmada haber sitelerinin Türkiye'nin göç politikaları ile ilgili tutumlarının saptanması ve bu politikalar kapsamında yaptıkları haberlerin, merkezlerinin bulunduğu ülkelerin söz konusu politikaları dahilinde izledikleri politikayla benzerliklerinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Farklı ülkelerde yayın yapan haber sitelerinin Türkiye'nin göç politikaları ile ilgili haberlerinin tarafsızlığının incelenmesi, çalışmanın önemini oluşturmaktadır. Araştırmanın sonucunda yabancı medya kuruluşlarının, haber içeriklerinde bulundukları ülkelerin göç politikalarıyla paralellik bulunduğu saptanmıştır.