Türkiye-Azerbaycan ilişkileri ve İran (1991-2003)

Sovyetlerin dağılmasından sonra Kafkasya'da ortaya çıkan bağımsız devletlerle kurulacak ilişkiler konusunda, Soğuk Savaş döneminde Batı tarafında bulunan ve görece statükocu bir dış politika performansı ortaya koyan Türkiye bunu devam ettirmenin yanlışlığının farkına varmış ve 1990'lı yıllarda Kafkasya Türk dış politikasında önem arz etmiştir. Bölgede model olmak isteyen Türkiye, İran ve Rusya birbirleri ile rekabet içinde olmuştur. Kafkas coğrafyası yer altı ve yerüstü zenginliklerinin yanında bulunduğu konum itibariye jeo-politik açıdan önemlidir. Akdeniz'e, Ortadoğu'ya ve Basra Körfezi'ne bağlantı yolları vardır. Son zamanlarda Rusya bölgeye tekrar girmeye çalışmaktadır. Değişen şartlara göre bu çalışmada küresel ve bölgesel güçlerin rekabeti incelenmekte, Türkiye, Azerbaycan ve İran'ın dikkate alması gereken tedbirler açıklanmaktadır. Bu çalışma Türkiye, Azerbaycan ve İran sacayağındaki sorunların temellerinin atıldığı 90'lı yıllar ve 2000'li yılların başını açıklamak ve günümüzde neler yapılması gerektiği konusunda tutarlı teorik dinamikler ortaya koymaya çalışmıştır. Anahtar Kelimeler: Azerbaycan, Türkiye, Kafkas, Rusya, İran