Türkiye'de bir öteki olarak çocuk ve kent planlamada temsil sorunsalı

ÖZET Modernizm, toplumsal ilişkileri ve fiziksel mekânı erişkin, sağlıklı, zengin, çalışan ve erkek bireylere yönelik biçimlendirirken; aynı olanakları diğer bireylere sunmamaktadır. Fiziki planlama ise mekânı modrenizmin öngördüğü biçimde kurgulayan en etkin uygulama aracı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu fiziki yapılanma süreci, çevresinde kendi gereksinimlerine uygun mekânları bulamadığı için toplumda temsil edilmeyen ve öteki olarak adlandırılan grupların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Tez kapsamında, bu gruplar içinde anılan çocukların temsil edilme durumları irdelenerek neden öteki tanımlaması içinde yer aldığı ortaya konulmuştur. Çocukların Türkiye'de temsil edilme durumları mekân dışı alan ve mekânsal alan olmak üzere iki kısımda ele alınmıştır. Bu bağlamda, yasa ve yönetmeliklerde, örgütsel yapıda, yayın alanında, sanal ortamda çocuğa yönelik yetersizlikler ve bilinç eksikliğinin olduğu saptanmıştır. Toplumdaki bu bilinç eksikliğinin fiziksel mekâna da aktarıldığı görülmüştür. Buna ek olarak, konutların, eğitim ve sağlık yapılarının, sosyo-kültürel yapıların ve çocukların oyununa yönelik açık alanların nitelik ve nicelik açısından yeterli olmadığı görülmüştür. Tez kapsamında mekânsal alanda temsil durumunun irdelenmesine yönelik bir alan çalışması yapılmış ve belirlenen temsil araçları açısından irdelenmiştir. Anılan yetersizlikler bu alan çalışmasında da ortaya çıkmıştır. Bu irdelemeler sonucunda Türkiye'de çocukların fiziksel, sosyal ve zihinsel gelişimlerine uygun mekânlara sahip olmadığı görülmüştür. Bu eksikliklerle büyüyen çocuklardan oluşan geleceğin toplumunun da sorunlu olacağı ortadadır. Bu nedenle çocukluğun bir yaş kategorisi olarak algılanması ve gelişim dönemlerine uygun olanakların oluşturulması konusunda öncelikle sivil toplum örgütleri yoluylatoplumsal bir bilincin oluşturulması gerekmektedir. Oluşan bu bilinçle, siyasi baskı halinde söz söyleme gücünün doğmasına neden olacak ve böylelikle çocukla ilgili konular siyasi parti programlarına dahil edilecektir. Seçim sonrası iktidara gelen parti gerekli yasal mevzuatı oluşturarak bu konuların planlama yoluyla fiili duruma geçmesini sağlayacaktır. Ancak bu durumda çocuk toplumda temsil edilmiş ve öteki tanımlaması içinden çıkmış olacaktır. Anahtar Kelimeler: Çocuk, Temsil, Ötekiler