Türkiye'de bireysel emeklilik sisteminin sermaye piyasasına etkileri

Türkiye bugün itibariyle her ne kadar yaslı nüfus problemini derinden hissetmiyor olsa bile, gelecekte tüm dünya yaslı nüfus sorunu ile karsı karsıya kalacaktır. Bunu önceden sezen ülkeler, özellikle vatandaslarına emeklilik dönemlerinde ödeyecekleri ücretlerin ekonomik ve sosyal yasam üzerindeki etkileri sebebi ile, dagıtım sistemini kademeli olarak terk ederek, onu tamamlayıcı nitelikte olan çok ayaklı modellere geçis sürecine girmislerdir ve bu çok ayaklı yapının en az bir basamagında özel emeklilik programları yer almıstır. Dünya genelinde yapılan reformlar paralelinde ülkemizdeki emeklilik sistemi de çok ayaklı bir yapılanma sürecine girmistir. Nisan 2001 tarihinden itibaren yasal bir dayanak kazanan bireysel emeklilik sistemi, Ekim 2003 tarihinden itibaren üye kaydetmeye ve gönüllülük esasına göre islemeye baslamıstır. Sosyal güvenlik sistemine ek olarak katılımcılara emeklilik döneminde ilave gelir saglamayı amaçlayan bu sistemin uzun vadede gösterecegi basarı özellikle katılımcılar, emeklilik sirketleri, piyasalar ve devlet açısından büyük önem tasımaktadır. Diger yandan özel emeklilik fonlarının yürürlüge girmesi sonucu uzun vadede kisisel hesaplar yoluyla yapılacak çok büyük meblaglarda yatırım ile ulusal tasarrufların artması saglanacaktır. Dolayısıyla bu yatırımlar ulusal yatırımları, verimliligi ve is olanaklarını, sonuç olarak ekonomik büyümeyi arttıracaktır. Buna ilave olarak emeklilik fonları gelir dagılımı, yatırım ve tasarruf fonksiyonları açısından da önemli bir ögedir. Özel emeklilik fonlarının ve diger kurumsal yatırımcıların gelisimi, sermaye piyasasının yapısı üzerinde genis bir etkiye sahiptir. Fakat, emeklilik fonlarının sermaye piyasalarının gelisimi üzerindeki etkisi, ülkeden ülkeye çesitlilik göstermektedir. Bunun yanında toplanan fonlarla yatırım yapılması da çok önemlidir. Özel emeklilik fonları kurumsal sermayenin en büyük ve en hızlı gelisen bölümünü temsil etmektedir. Bu nedenle ülkemiz açısından bu fırsatın iyi degerlendirilmesi ve sistemin saglıklı islemesi için gereken tüm düzenlemelerin, diger ülkelerin tecrübelerinden de yararlanılarak, yapılması gerekmektedir. Bu çalısmada, gelismis ve gelismekte olan ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerinin gelismesinde önemli bir adım olan bireysel emeklilik sisteminin ülkemiz ekonomi ve sermaye piyasasına etkilerinin neler olacagı hususu, örnek ülke uygulamalarına da yer verilerek, karsılastırmalı olarak açıklanmaya çalısılmıstır