Türkiye'de bütçe açıkları özel tasarruflar ve doğrudan yabancı yatırımlar arasındaki nedensellik ilişkisi

Küreselleşen ekonomilerde devlet, politika hedeflerine uygun değerlendirmede önemli role sahiptir. Bu bağlamda bütçe açıkları, hükümet politikalarının uygulanmasında kritik bir etken olarak öne çıkmaktadır. Bütçe açığı, devlet gelirinin giderlerini karşılayamadığı durumlarda ortaya çıkmaktadır ve mali disiplin ile etkin vergi politikalarıyla yönetilebilir. Ancak yüksek bütçe açıkları, özel tasarruf oranları ve doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) üzerinde olumsuz etki yaratabilir. Bu durum, ekonomik istikrarı olumsuz etkileyebilirken sürdürülebilir büyümeyi de engelleyebilir. Bu çalışma, bütçe açığının özel tasarruf ve DYY arasındaki nedensellik ilişkisini incelemek için 1990-2021 dönemlerine ait yıllık veriler kullanılarak Johansen Eşbütünleşme ve Granger Nedensellik testleri kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonucuna göre; bütçe açığı, özel tasarruf ve DYY arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı ortaya konulmuştur. Ayrıca, tasarruflardan bütçe açığına tek yönlü ilişki; bütçe açığından doğrudan yabancı yatırımlara doğru tek yönlü ilişki tespit edilmiştir. Başka ifadeyle, düşük tasarruf oranlarının bütçe açıklarını arttırabileceği, tersi durumda bir ilişkinin olmadığı; yüksek bütçe açıklarının yatırımcı güvenini zayıflatarak yabancı yatırımları olumsuz etkileyebileceği sonucuna ulaşılmıştır.