Türkiye'de bütüncül mekânsal planlama sorunsalı kapsamında Adana peyzaj planı önerisinin hazırlanması

Bu araştırmanın amacı, ülkemizdeki mekânsal planlama sürecinin incelenmesi, peyzaj planının bu sürece entegrasyonu olanaklarının değerlendirilmesi ve bu çerçevede örnek bir peyzaj planının hazırlanmasıdır. Örnek çalışma için seçilen alan, Adana ilinin Yüreğir, Seyhan, Sarıçam ve Çukurova merkez ilçelerini kapsamaktadır. Belirlenen hedefler doğrultusunda ilk olarak; bilimsel ve yasal konuları içeren kuramsal çerçeve incelenmiştir. Bu kapsamda, elde edilen bulguların uygulamaya aktarılması olanakları çerçevesinde, ülkemizdeki mevcut mekânsal planlama süreci ve bu süreç de karşılaşılan darboğazların belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, mekânsal planlama pratiğinde karşılaşılan sorunların çözümünde, öncelikle ekolojik verilerin korunması temelli, alan kullanım kararlarının üretilmesi amacıyla, örnek bir peyzaj planı önerisi hazırlanmıştır. İmar planlarına altlık oluşturacak nitelikte olması hedeflenen bu planın hazırlanması aşamalarında, ilk olarak alanın doğal peyzaj envanteri ve arazi örtüsü incelenmiş, elde edilen veriler ışığında 1935 adet farklı peyzaj karakter tipi tespit edilmiştir. Kentsel, kırsal ve doğal peyzaj ögelerine sahip çalışma alanında, peyzaj karakter tipleri, peyzaj desenleri ve sörvey çalışmalarına bağlı olarak 25 adet peyzaj karakter alanı saptanmıştır. Bu alanlarda yürütülen fonksiyon analizleri sonuçlarına dayanarak, peyzaj karakter alanlarının korunması ve kullanılmasına yönelik kararlar içeren peyzaj planı hazırlanmıştır. Sonuç olarak, alanda mutlak korunması gereken peyzajlar, sınırlı kullanılan peyzajlar ve kontrollü kullanılan peyzajlar belirlenmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde, Türkiye'deki mekânsal planlama süreci, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri kapsamında peyzaj planlarının entegrasyonu olanakları tartışılmıştır.