Türkiye'de büyük ve küçük itfaiye örneklerinde müdahale biriminde çalışan itfaiyecilerin iş kazası geçirme durumları, çalışma şartları ve mesleki memnuniyetleri

İtfaiyeler hayatımızda tartışmasız büyük önem taşımaktadırlar. İtfaiye teşkilatları yangın, toprak kayması, sel, deprem, trafik kazaları, boğulmalar ve toplumu etkileyen pek çok acil durumda kendi canlarını tehlikeye atarak müdahale etmektedirler. Bu müdahalelerde en büyük faktör şüphesiz insan gücüdür. Türkiye'de ilk olarak yapılan bu araştırmanın amacı; Türkiye'de büyük iller ve küçük iller örneğinde itfaiye müdahale şube biriminde çalışan itfaiyecilerin kaza geçirme durumları, mevcut çalışma şartları ve mesleki memnuniyetlerinin her ilde aynı olup olmadığını saptamaktır.Araştırma 2012 Ocak-2012 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilmiş tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Büyük illerde İtfaiye Daire Başkanlığı olarak görev yapan itfaiye teşkilatlarından Ankara örneği müdahale şube birimi, küçük illerde İtfaiye Müdürlüğü olarak görev yapan itfaiye teşkilatlarından Balıkesir ve Sivas örneklerinin müdahale şube biriminde çalışan personel seçilerek yapılmış bu çalışma, Türkiye'de itfaiyeler arasındaki farkları karşılaştırmalı olarak açığa çıkarmayı amaçlayan ilk çalışmadır. Araştırmada 60 sorudan oluşan anket formu gözlem altında görüşme tekniği kullanılarak uygulanmıştır. Araştırma kapsamında 235 kişiye ulaşılmıştır.İstatistiksel anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Veriler bilgisayara SPSS 15.0 istatistik paket programı aracılığı ile yüklenmiş ve istatistiksel yöntem olarak tanımlayıcı istatistikler ve ki-kare testi kullanılmıştır. Veriler ortalama(±)standart sapma, sayı ve yüzde olarak sunulmuştur.Katılımcıların tamamı erkek, yaş ortalaması 35,8±10,9 ,yaş ortancası 33 (20-62)'dür. Ankara bölgesindeki katılımcıların %33.1'inin,Balıkesir bölgesindekilerin %13.5'inin ve Sivas bölgesindekilerin %10'unun mesleğin herhangi bir döneminde iş kazası geçirdiği saptanmıştır. Ankara'daki katılımcıların %10.5'i, Balıkesir'de ki katılımcıların %5.8'i, Sivas'taki katılımcıların %2'si KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyoaktif, Nükleer) olayı ile karşılaştıklarını belirtmiştir. Balıkesir'de katılımcıların %90.4'ü, Sivas'ta %34 itfaiye binalarını depreme karşı yeterli sağlamlıkta bulurken Ankara'da ki katılımcıların %72.2'si yeterli sağlamlıkta bulmamaktadır. Katılımcıların %88.1`i mesleki uygulamaların standardize edilmesi ve görev tanımlarının netleştirilmesi gerektiğini düşünmektedir.İtfaiyeler tek çatı altında toplanmalı, görev ve sorumluluklar standardize edilmelidir. İtfaiyeler arasında her konuda eşit standartlar sağlanması itfaiyecilik açısından yararlı olabilir.Anahtar kelimeler: iş kazası, meslek memnuniyeti, çalışma şartları, itfaiye, itfaiyeci