Türkiye'de cinsiyet eşitsizliği ve ekonomik kalkınma: İller düzeyinde bir mekânsal veri analizi

Toplumsal cinsiyet kavramsal olarak cinsiyet kavramından farklıdır. Cinsiyet başlı başına biyolojik bir karşılık iken, toplumsa cinsiyet; cinsiyetteki normlar üzerinde kurulan rollerin tümüne karşılık olarak kullanılmaktadır. Günümüz toplumlarının birçok yapısında özellikle kadınlara yönelik olan eşitsizlikten dolayı, daha çok bir kadın problemi olarak görülmektedir. Cinsiyet eşitsizliğinin toplumsal yapıdaki kalkınma araçlarında olumsuz yansıması açısından önemli bir hal almıştır. Özellikle beşerî sermaye açısından değerlendirildiğinde bu eşitsizlik birçok emek kaybına neden olduğu söylenebilir. Bu araştırmada ise Türkiye'de cinsiyet eşitsizliği ve ekonomik kalkınma ilişkisi iller düzeyinde Keşfedici Mekânsal Veri Analizi teknikleri ile incelenmiştir. Bulgular göstermektedir ki Türkiye'de iller arasında cinsiyet eşitsizliği göstergeleri ve gelir düzeyi ile ilgili kayda değer ölçüde pozitif mekânsal otokorelasyon ya da bir başka deyişle mekânsal bağımlılık söz konusudur. Bu durum Türkiye gibi yıllardır bölgesel gelişmişlik farklılıkları ile mücadele eden bir ülke için bölgesel kalkınma sorunlarının devam ettiğini göstermektedir. Araştırmada cinsiyet eşitsizliği kapsamında incelenen değişkenler birbirleri ve kişi başına gelir düzeyi ile de karşılıklı bir ilişki içerisindedir. Kadınların eğitim düzeyleri ve işgücüne katılmaları gibi değişkenleri ise büyük ölçüde bölgelere özgü kültürel ve sosyo-ekonomik faktörler şekillendirilmektedir. Bu nedenle araştırmada tespit edilen sorunlu bölgelerde yapılacak daha detaylı saha çalışmaları ile konunun ayrıntılı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Anahtar Sözcükler Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği, Ayrımcılık, Ekonomik Büyüme, Kalkınma