Türkiye'de cinsiyet eşitsizliğinin insani gelişmişlik üzerine etkisi

Büyüme kavramından farklı olarak gelişme kavramı ülkelerin hayat kaliteleri, olanakları ve sahip oldukları hakları belirleyen ve insani göstergeler ile desteklenen bir kavramdır. Birleşmiş Milletler'in geliştirdiği ve 1990 yılından bu yana yıllık olarak yayınlanan insani gelişme raporunda ülkelerin sosyal ve ekonomik gelişmişlik değerleriyle birlikte insani gelişmenin kadınlar ve erkekler açısından ayrı ayrı belirlendiği, insani gelişme sonucunda elde edilen kazanımların bireysel dağılımını ortaya koyan ve ulusal insani gelişme başarılarının toplumsal cinsiyet eşitsizliği açısından ne derece zarar gördüğünü ortaya çıkaran endeks verileri yayınlanmaktadır. Bu çalışma,Türkiye'de cinsiyet eşitsizliğinin insani gelişmişlik üzerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada cinsiyet eşitisizliğinin insani kalkınma üzerindeki etkisini incelemek amacıyla ekonometrik model kullanılmıştır. Gelişmekte olan BRICS-T ülkeleri grubu için toplanan verilerle panel eşbütünleşme ve panel nedensellik analizleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında kullanılan veri seti Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP)'den ve Dünya Bankası'ndan elde edilmiş ve 2006-2019 yılları arasını kapsamaktadır. Çalışmadaki uygulamanın elde edilen sonuçlarına göre kadınlara yönelik cinsiyet eşitsizliğindeki olumlu gelişmelerin insani kalkınmayı pozitif etkilediği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra panelde yer alan ülkeler arasında yatay kesit bağımlılığının olduğu sonucuna, diğer bir ifadeyle bu ülkelerden birinde oluşan değişikliğin diğerlerini de etkilediği bulgularına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kadın, Cinsiyet Eşitsizliği, İnsani Gelişme, İnsani Gelişme Endeksi