Türkiye'de çok partili sisteme geçiş sürecinin bir yansıması olarak 1948 İktisat Kongresi

Türkiye'de, çok partili hayatla birlikte başlayan değişim sadece siyasi ve sosyal alanda olmamış, ekonomi politikalarında da ciddi değişimler meydana gelmiştir. Bu dönemde özel sektör ön plana çıkmaya başlamış, devletçi sanayileşme politikaları eleştirilmiş, dış ticarette serbestleşmeye gidilirken, tarıma dayalı kalkınma modeli ön plana çıkmaya başlamıştır. Gelişen demokratik ortamdan faydalanan İstanbul Tüccar Derneği liderliğindeki iş çevreleri de, uygulanacak ekonomi politikalarını etkilemek, özel sektöre alan açmak için 22-27 Kasım 1948 tarihleri arasında İstanbul'da bir İktisat Kongresi düzenlemiştir. Düzenlenen bu kongrede devletçilik ve devlet müdahalesi, dış ticaret ve vergi reformu konuları ele alınmış, devletçilik şiddetle eleştirilirken, ticarette serbestleşme istenmiştir. Vergi reformu konusunda ise yapılan sert tartışmaların ardından hükümetin gelir vergisi tasarısını destekleme kararı alınmıştır. Türkiye'de Çok Partili Sisteme Geçiş Sürecinin Bir Yansıması Olarak 1948 İktisat Kongresi başlıklı bu çalışmada çok partili hayatla birlikte gelişen demokratik ortamın ekonomi politikalarını etkilemesi ve bunun bir yansıması olarak 1948 İktisat Kongresi'nde gündeme gelen konuların değerlendirmesi yazılı ve görsel arşiv belgelerine dayanılarak yapılmıştır. Kongrede yapılan eleştiri ve önerilerin neler olduğu, yapılan tekliflerin ne kadar yerinde ve uygulanabilir olduğu çalışmamızın problemini oluşturmaktadır. 1948 İktisat Kongresi'nde yaşanan tartışmalar ve alınan kararlar bir anlamda mevcut politikalardan rahatsızlığı ifade ederken diğer taraftan da yakın dönemde uygulanacak ekonomi politikalarını derinden etkilemiştir. Bu çalışmada tek partili bir anlayıştan çok partili bir sisteme geçilirken nasıl bir demokratik iklim olduğu açıklanmış, bu değişim döneminde düzenlenen 1948 İktisat Kongresi'nin mevcut ekonomik duruma nasıl eleştiriler ve çözüm önerileri getirdiği çeşitli yönleriyle incelenmiş, bu doğrultuda oluşan siyasi ve iktisadî değişim ve dönüşümler gösterilmiştir.