Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi sonrası bürokrasideki dönüşüm

Kavram olarak ilk defa Gournay tarafından kullanılan ve Weber tarafından kuramsallaştıran bürokrasi, geçmişten bugüne kadim topluluklarda ve modern devlet yapılarında idari örgütlenme aygıtı olarak kullanılmıştır. Bu kavram zamanla toplumların ve devletlerin değişimlerine paralel olarak değişerek günümüze kadar mevcudiyetini korumuştur. Yönetim veya hükümet sistemi ne olursa olsun bütün devletlerde bürokrasinin varlığı izlenmiştir. Devletlerde yürütme gücü olarak faaliyet gösteren bürokrasi, bazen siyasal iktidarın önünde bazen de arkasında ama hep devlet yönetiminin içerisinde olmuştur. Ülkemizdeki bürokratik yapı Osmanlı Devleti'nden miras kalmıştır. Türkiye'deki bürokratik yapının kamu yönetimi aygıtı olarak hantal ve verimsiz olduğu, devlet idaresi olarak ise vesayetçi kurumlara yol açtığı görülmüştür. Güçlü iktidarlar çıkaramayan parlamento, egemenliği dönem dönem bürokratik çevrelerle paylaşmıştır. Parlamenter sistemin yapısı ve 1982 Anayasası'nın Cumhurbaşkanına verdiği yetkiler bürokratik vesayetin kökleşmesine sebebiyet vermiştir. Darbeler üreten vesayetin gölgesinde kaldığı düşünülen parlamenter sistemin doğurduğu güçsüz iktidarlar ve koalisyonların; siyasal, güvenlik, ekonomik, sosyal ve kültürel alanlardaki sorunlara çözüm bulmada yetersiz kaldığı tespiti, yeni bir hükümet sistemi arayışlarına neden olmuştur. Bu bağlamda bürokrasinin hantal yapısından sıyrılması, etkin ve verimli bir yapıya kavuşulması ve vesayetçi yapıdan kurtulma arzusu parlamenter sisteminin tartışılmasına yol açmıştır. Bu tartışmalar sonucu 2018 yılında ülkemiz Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş yapmıştır. Bu sistemle yürütme yetkisi Cumhurbaşkanlığında toplanarak çift başlılık ve bürokrasideki hantallık sona erdirilerek hızlı karar alan, etkin ve verimli bir bürokratik yapı inşa edilmek istenmiştir. Anahtar kelimeler: Bürokrasi, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Kamu Yönetimi