The Turkey-U. S.-Israel triangle: 1991-2001

ÖZET TÜRKİYE-A.B.D.-İSRAİL ÜÇGENİ: 1991-2001 CIRIK, H. KAYIHAN Uluslararası İlişkiler Yüksek Lisans Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Nur Bilge Criss Temmuz 2003, 154 sayfa Soğuk Savaş süresince Türkiye, kuzeyden algıladığı Sovyet tehdidine odaklanmıştı. Türkiye, Soğuk Savaşın sona ermesinden en ciddi etkilenen ülkelerden biri oldu. Doksanlı yıllarda, Türkiye, çeşitli etmenler tarafından desteklenen aktif bir dış politika çizgisi takip etti. Orta Doğu, Türkiye'nin bu aktif ve iddialı dış politika uygulamalarının en çok görüldüğü bölge oldu. Türkiye'nin Körfez Savaşında Amerikan çabalarına tam destek vermesi ve bu yeni dönemde İsrail ile yakın ilişkiler kurması, bu iddialı dış politika uygulamalarının sonuçları idi. Amerika, Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye'nin sahip olduğu büyük önemin ve çeşitli stratejik rollerin farkında vardı. İki ülke bazı konularda farklı yaklaşımlara ve çatışan çıkarlara sahip olmalarına rağmen, ki Orta Doğu üzerinde en fazla uyuşmazlığın ortaya çıktığı bölge olmuştur, Türkiye ve Amerika çok sayıda konu hakkında genellikle uyum içerisinde olmuştur. İsrail ile yakın ilişkiler geliştirmek, Türkiye'nin önde gelen dış politika uygulamalarından olmuştur. Her iki ülke bu yakınlaşmadan fayda elde etmiştir ve bazı konulara farklı yaklaşsalar da bu stratejik ortaklığın olumlu sonuçları daha belirgin olmuştur. Türkiye, Amerika ve İsrail arasındaki üçlü ilişkinin bölge üzerinde olumlu etkileri olmuştur ve bu ilişki Orta Doğu'da barış ve istikrarın sağlanmasında bir süre önemli bir güç olmuştur. Fakat unutulmamalıdır ki, geçmişteki yakın ilişkiler, gelecekte de ilişkilerin iyi olacağını farz etmek için yeterli değildir. Stratejik ilişkiler, ortak planlara sahip olmak anlamına gelir fakat üçlü ilişkilerde uzun dönemde durum böyle olmamıştır. Anahtar Kelimeler: Türkiye, A.B.D., İsrail, üçgen, stratejik ortaklık, dış politika. IV