Determination of competitive strategy and firm performance relationship in Ro-Ro companies operating in Turkey

Uluslararası ticaretteki son gelişmeler, kirletici, maliyetli ve riskli karayolu taşımacılığına daha az bağımlılık sağlayan multimodal taşımacılık çözümlerine olan talebi artırmıştır. Birçok çalışma, karayolu taşımacılığına en çevre dostu taşımacılık modu alternatifinin deniz taşımacılığı olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle, kısa mesafe Ro-Ro taşımacılığı, birçok politika raporunda kargo akışını karayolundan denize kaydırmanın ve sürdürülebilir ekonomik gelişmeleri gerçekleştirmenin önemli bir aracı olarak ele alınmıştır. Ro-Ro taşımacılığı, stratejik coğrafi konumu, gelişmiş kara ağı bağlantıları ve artan ticaret hacmi sayesinde ülkemize en uygun deniz taşımacılığı sistemi olarak kabul edilmektedir. Ancak pek çok Ro-Ro şirketi pazara girmekte ya da giriş yapsalar dahi faaliyetlerini sürdürmekte zorlanmaktadır. Buradaki ana mesele, pazar ortamını doğru analiz etmek ve şirketleri sürdürülebilir rekabet avantajı elde etmeye ve firma performansını artırmaya yönlendiren en uygun stratejiyi seçmektir. Bu çalışma, Ro-Ro taşımacılığı bağlamında rekabet stratejisi ve firma performans ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, literatür taramaları ve yarı yapılandırılmış mülakatlar yoluyla on iki rekabet stratejisi bileşeni ve üç firma performans kriteri belirlenmiştir. Daha sonra bu değişkenler arasındaki bağlamsal ilişkiler belirlenmiş ve Yorumlayıcı Yapısal Modelleme (ISM) tekniği ile bir modele dönüştürülmüştür. Sonrasında, modeli oluşturan en kritik değişkenler, MICMAC analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, Türkiye'de faaliyet gösteren Ro-Ro şirketleri için en kritik strateji bileşenleri müşteri odaklılık ve yanıt verebilirlik, operasyonel esneklik, yenilikçilik ve Ar-Ge, maliyet düşürme önlemleri iken; en iyi performans göstergesi ise pazar payıdır. Bu şirketlerin yöneticilerinin, firma performansını artırmak için hibrit stratejiler benimsemeleri önerilir.