Financial liberalization in Turkey and the evolution of ownership structures

Bu tez, borsaya kote Türk şirketlerinin ortaklık yapılarının 1986'dan 2020'ye nasıl değiştiğini incelemektedir. Türkiye'de 1980'lerde uygulanmaya başlanan finansal liberalizasyon programı, finansal okuryazarlık oranını arttırmayı ve yatırımcı tabanını büyütmeyi amaçlamaktaydı. 1986 yılında İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nın (İMKB) açılışı da finansal liberalizasyon programının bir parçası olarak gerçekleşti. Türkiye'de modern bir borsanın açılması ile finansal liberalizasyon programı yatırımcı tabanının büyütülmesini ve şirketlerin kontrolünün topluma yayılmasıni amaçlamaktaydı. Bu çalışmada İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'na 1986 yılında ilk kez kote olan 40 şirket örneklem olarak alınmaktadır. Bir şirket 1986 verilerinin eksikliği sebebi ile örneklemden çıkarılmıştır. 2020 yılına dek kalan 39 şirketten altısı faaliyetlerini durdurdu. 2020 yılında 33 şirket faaliyete devam ederken, bu şirketlerden 6'sı zaman içerisinde borsaya kote olmaktançıkmıştır. Bu 6 şirketten 2 şirketin ortaklık yapısı verileri ise mevcut değildir. Örneklemde kalan 31 şirketi ele aldığımızda ise 1986'da hisselerin ortalama olarak en büyük hissedarı yüzde 34'ünü, en büyük üç hissedarı yüzde 61'ini ve en büyük beş hissedarı yüzde 65'ini kontrol ediyordu. 2020'de ise en büyük hissedar yüzde 59'a, en büyük üç hissedar yüzde 74'e ve en büyük beş hissedar yüzde 76'ya sahiptir. Bu çalışmada çeşitli hissedarlarda biriken kontrolün kapsamını tanımlamak için kullanılan bir ölçüt olan sahiplik yoğunluğunu kullanarak 1986 ile 2020 yılları arasında sahiplik yoğunluğunun arttığını, dolayısıyla borsanın açılışının şirketlerin sahiplik yoğunluğunu azaltmadığı görülmüştür.