(Co)-constructing the role of healthcare interpreters in Turkey: Interactional dynamics in triadic encounters

Birçok sebepten dolayı ülkeler arası küresel hareketliliğin artmasıyla birlikte çevirmenlere olan ihtiyacın arttığı yadsınamaz bir gerçektir. Türkiye de bu konuda istisna değildir ve hem tatil açısından hem de sağlık hizmetleri açısından önemli bir destinasyondur. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı Türkiye'deki hastane ortamlarında çevirmenin rolünün üçlü görüşmeleri nasıl şekillendirdiğini ve bu üçlü görüşmelerde nasıl şekillendiğini incelemektir. Hastane çevirmenliği eylemini "sosyal eylem veya sosyal etkileşim" (Wadensjö, 1995) olarak kabul ederek, bu çalışmadaki araştırma soruları çevirmenin rolünün diğer katılımcılarla birlikte nasıl (ortak) inşa edildiğine yanıt aramaktadır. Bu amaçla, yalnızca gerçek etkileşim ortamlarından elde edilen veriler üzerinde değil; aynı zamanda kullanıcıların rol algıları ve beklentileri ile çevirmenlerin kendi rol algıları üzerinde durulmaktadır. Bu noktada doktorlar ve yöneticilere uygulanan anketler, hastane çevirmenleriyle yürütülen mülakatlar ile çevirmen aracılığıyla yürütülen görüşmelerin gözlemlenmesi ve bu görüşmelerin ses kayıtlarının alınması gibi pek çok etnografik veri toplama yönteminden faydalanılmıştır. Kullanıcı ve çevirmenlerden elde edilen, gerçek çeviri ortamlarının ses kayıtları ve gözlemleri ile üçlenen bu veriler, Türkiye'de sınırlı sayıda çalışma yapılmış bir alan olan sağlık çevirmenliğini araştırmak amacıyla, Chesterman'ın (1997) beklenti (expectancy) ve profesyonel/süreç (professional/ process norm) normları ile Goffman'ın (1981) katılım çerçevesi (participation framework) kavramlarıyla incelenmektedir. Bu çalışma, kullanıcılar ve çevirmenlerin rol algılarında farklılıklar olduğunu, yine de çevirmenlerin kullanıcılar tarafından belirlenen beklenti normlarını karşıladıklarını ortaya koymuştur. Ayrıca, çevirmenlerin etkin ve yetkili katılımcılar olduğu da sonuçlar arasında yer almaktadır. Bu anlamda bu çalışma, hastane çevirmeninin karmaşık rolü üzerine yeni çalışmalara ilham verebilir. Anahtar Kelimeler: Hastane çevirmenliği, rol, norm, participation framework, etnografi, kullanıcı algısı, beklentiler, öz algı