The victim-offender reconciliation in Turkey and a case study from the province of aydin

İlişkilerin olduğu her yerde anlaşmazlık yaşandığı gibi bu anlaşmazlıkların çözümü de uzlaştırma kavramı ile karşımıza çıkmaktadır. Hukuki boyut kazanan anlaşmazlıklarda klasik ceza anlayışı ile istenen sonuçların alınamaması üzerine yeni bir anlayış olan onarıcı adalet kavramı ortaya çıkmıştır. Onarıcı adalet alternatif çözüm yolu olan uzlaştırmayı beraberinde getirmiştir. Ülkemizde de 2005 yılından beri uygulanan bu alternatif çözüm yolu 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253-255. maddeleri ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 73/8 maddesi ile hukuk sistemimizin içerisinde yer almaktadır. Araştırmada uzlaştırma süreci mağdur ve fail açısından değerlendirmeye çalışılmıştır. Uzlaştırma yöntemini seçen mağdur ve faillerin uzlaştırmayı tercih etmelerinin sebepleri ve uzlaşmalarının etkileri araştırılmıştır. Aydın Cumhuriyet Başsavcılığı uzlaştırma listesinde aktif olarak görev yapan 8 ayrı uzlaştırmacının soruşturma evresinde bir edim karşılığında uzlaştırma ile sonuçlandırdıkları 8 soruşturma dosyası incelenmiştir. Soruşturma dosyalarında 11 mağdur ve 8 failin gönüllü katılımları sonucunda yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile nitel veri analizi yapılmıştır. 15 soruyu yanıtlayan katılımcıların verdikleri cevaplardan içerik analizi ile kategoriler oluşturularak uygulamada uzlaştırma süreci incelenmiştir. Uzlaştırmanın baş aktörleri olan mağdur ve failler açısından uzlaştırma kurumunun nasıl uygulandığı anlatılmaya çalışılmıştır. Türk Ceza Hukuku'nda uzlaştırmaya yönelik yapılan düzenlemeler, suç kapsamının genişletilmesi ve anlaşma ile sonuçlanan dosyaların artması uzlaştırmanın başarılı bir şekilde ilerlediğini göstermektedir. Sürecin mağdur ve failler açısından gözlemlenmesi, yorumlanması ve öneriler geliştirilmesinin de uzlaştırma kurumuna katkı sağlayacağı ümit edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Uzlaştırma, Mağdur-Fail, Onarıcı Adalet, Uzlaştırmacı, Edim.