Türkiye'de tartışmalı davalarda yargıçların kararlarını etkileyen sosyolojik faktörler

Yargısal karar verme süreci, yargıcın önüne gelen bir davayla ilgili sonuca ulaşma sürecini ifade etmektedir. Hukuki formalizme göre, yargıçlar karar verme süreçlerinde sadece kanun koyucu tarafından oluşturulan kurallara göre karar vermektedir. Bu görüşün karşısında olan hukuki realizme göre, yargıçlar yargısal karar verme süreçlerinde yaşam, eğitim, profesyonel deneyimleri, toplum, kişisel inançları vb. gibi faktörler tarafından etkilenmektedir. Bu araştırmanın temel sorusu, Türkiye'de tartışmalı davalarda yargıçların yargısal kararlarını etkileyen sosyolojik faktörler nelerdir? şeklindedir. Bu araştırmanın önemi, Türkiye'de yargı alanına yönelik yapılan çalışmalar hukuk disiplini etrafında şekillenmektedir. Oysa, uluslararası alanda yargı konusunda yapılan sosyolojik çalışmalar giderek yoğunluk kazanmaktadır. Bu çalışmalar, yargının insan faktörüne vurgu yapan farklı boyutlarını görmemizi sağlamaktadır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Türkiye'de yargıçlık görevini yapan ve yaşları 30 ile 55 arasında olan kişilerdir. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak, on yargıç ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilerek elde edilmiştir. Toplanan veriler içerik analizi yöntemi uygulanarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, Türkiye'de tartışmalı davalarda Bourdieu'nun teorik perspektifine dayanarak sınıf, aile, eğitim, kültür etkisi görülmekle birlikte, bu faktörlere ek olarak duygular, deneyimler, toplumsal cinsiyet, iş yoğunluğu, media, sosyal baskı faktörlerinin de yargıçların yargısal karar verme süreçlerine etkisi olduğu görülmüştür.