Community interpreting network in Turkey: Perceptions on (Non) professionalization and beyond

Dünya genelinde yabancı insanların iletişim ihtiyacı özellikle mahkeme, hastane ve göçmenlik bürosu gibi kamu kurumlarındaki toplum çevirmeni ihtiyacını artırmaktadır. Dil eksikliği yaşayan kişinin hayatı açısından bu ortamların önemi düşünüldüğünde, toplum çevirmenliği mesleği büyük bir önem taşımakta ve bu doğrultuda da çeviri kalitesi açısından etik ilkelerin uygulanmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, bu çalışma farklı alt dallardaki toplum çevirmenlerinin etik ilkeleri, alandaki koşulları ve sürece dahil olan aktörleri nasıl algıladıklarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temeli olarak Türkiye'de toplum çevirmenliği alanının meslekleşemediği varsayılmaktadır. Bu bağlamda da, etik ilkeler ve meslekleşme fenomenlerini nasıl algıladıklarını anlamak üzere fenomenolojik bir yaklaşım benimseyerek yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerle 12 toplum çevirmeninin algısı incelenmiştir. Görüşme soruları Genel Nitelikler ve Deneyim, Rol, Etik İlkeler, Aktörler, Kurumsallaşma ve Meslekleşme olmak üzere 5 kısımdan oluşmaktadır. Bu sorular, Callon ve Latour'un Aktör-Ağ Kuramı çerçevesinde hem Türkiye'deki toplum çevirmenliği ağının haritasını oluşturmak hem de çevirmenlerin mesleğe ve canlı-cansız aktörlere yönelik düşüncelerini anlamak amacıyla aktörleri tanımlamak üzere kullanılmıştır. Bu görüşmelerden elde edilen veriler ışığında bu çalışma, Chesterman'ın mesleki norm kavramıyla alanda normlardan söz etmenin mümkün olup olmadığını belirlemeyi de amaçlamaktadır. Bulgulara bakıldığında her bir alt ağın ağdaki çıkarlarına bağlı olarak değişen kendi canlı ve cansız aktörleri olduğu sonucuna varılmıştır. Türkiye'deki meslekleşememe durumu çevirmenlerin kendilerini diğer aktörlerin beklentilerine göre şekillendirmesine ve rollerinin sürekli olarak değişip gereğinden daha fazla aktif olmasına yol açmaktadır. Sonuç olarak, etik ilkelerin benimsenmesi bu beklentilere göre şekillenmekte ve bu da aktörlerin beklentileriyle toplum çevirmenlerinin algılarını, davranışlarını ve rollerini etkilediğini göstermektedir. Türkiye'de toplum çevirmenliği alanında bir derneğin olmayışının, aktörlerin beklentilerinin toplum çevirmenlerinin davranışları üzerinde kontrol sahibi olmasına yol açtığı sonucuna varılmıştır. Bu çalışmanın, merkezi bir aktör olan çevirmenin algısını anlamaya yönelik bir katkı sağladığı düşünülmektedir, ancak ağı bir bütün olarak derinlemesine anlayıp değerlendirebilmek için diğer aktörlerin algılarının da incelenmesi gerekmektedir.