The effects of marital satisfaction on coparenting in Turkish families: A dyadic perspective

Ortak ebeveynlik, ebeveynlerin çocuk yetiştirme konusunda nasıl etkileşimde olduklarını içeren yönetsel bir ilişki türüdür. Ortak ebeveynlik, aile sistemi içerisinde çocuk ve ebeveyn özellikleri, ebeveyn ve çocuk uyum problemleri ve evlilik ilişkisi gibi bir çok kavram ile ilişkilidir. Kaliteli bir ortak ebeveynlik ilişkisi için en önemli parçalardan biri çift düzeyinde anne baba arasındaki ikili ilişkidir (Kitzmann, 2000). Dolayısıyla evlilik ilişkisi ile ortak ebeveynlik arasındaki bağlantıyı araştırmak önemlidir. Mevcut araştırmalar evlilik ilişkisi ve ortak ebeveynlik ilişkisi arasında bağlantı olduğunu göstermesine ragmen, bu kavramların birbirinden farklı olduğu vurgulanmıştır. Aile sistemleri teorisine (Minuchin, 1985; Minuchin, 1974) göre, ortak ebeveynlik yönetsel bir alt sistemdir ve evlilik ilişkisi alt sistemi ile birbirine bağlıdırlar. Tüm bu bilgilere ragmen, Türk ailelerinde evlilik ilişkisi ve ortak ebeveynlik arasındaki ilişkiye dair çok az şey bilinmektedir. Buradan yola çıkarak, bu araştırmanın amacı okul öncesi çağda çocuğu olan Türkiye'deki ailelerde evlilik memnuniyetinin ortak ebeveynlik ilişkisine etkisini çift perspektifi ile araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini 3 ve 7 yaş arasında (M =56.96, SD =15.16) çocuk sahibi olan 249 evli çift (249 anne, 249 baba) oluşturmaktadır. Hem anne hem de babalar evlilik memnuniyetlerini ve 3 boyutlu (iş birliği, çatışma, üçgenleşme) ortak ebeveynlik ilişkilerini değerlendirmişlerdir. Üç farklı Aktör Partner Karşılıklı Bağımlılık Modeli (APKM) yürütülerek eşler arasındaki karşılıklı bağlılık ve olası aktör ve partner etkiler test edilmiştir (Cook & Kenny, 2005). Aktör Partner Karşılıklı Bağımlılık Modeli (APKM) sonuçlarına göre (1) her iki ebeveyn için evlilik memnuniyeti ortak ebeveynliğin iş birliği boyutunu olumlu yönde etkilemektedir (aktör etkisi). Buna ek olarak, babaların evlilik memnuniyetinin annelerin ortak ebeveynliklerinin iş birliği boyutu üzerinde olumlu etkisi vardır (partner etkisi) (2) her iki ebeveyn için evlilik memnuniyeti ortak ebeveynliğin çatışma boyutunu olumsuz yönde etkilemektedir (aktör etkisi) (3) her iki ebeveyn için evlilik memnuniyeti ortak ebeveynliğin üçgenleşme boyutunu olumsuz yönde etkilemektedir (aktör etkisi). Buna ek olarak, babaların evlilik memnuniyetinin annelerin ortak ebeveynliklerinin üçgenleşme boyutu üzerinde olumsuz etkisi vardır (partner etkisi). Anahtar Kelimeler: Aktör Partner Karşılıklı Bağımlılık Modeli; Evlilik Memnuniyeti; Ortak Ebeveynlik; Okul Öncesi Dönem Çocukları