Explaining the causal relationship between female labor force participation and its determinants in Turkey

Türkiye, kadınların işgücüne katılım oranı açısından 2005 yılından itibaren istikrarlı bir şekilde artış göstermiş olsa da uluslararası arenada hâlâ en düşük kadın işgücüne katılım oranına sahip ülkelerden biri konumundadır. Bunun yanısıra, işgücüne katılım düzeyinde cinsiyet eşitsizliği ülkemizde oldukça yüksek seviyededir. Bilindiği üzere, bir ülkenin ekonomik düzeyde kalkınmasını sağlamak ancak kaliteli beşeri sermaye kullanımı, cinsiyet ayrımcılığının giderilmesi ve toplam istihdam düzeyinin yüksek seviyede seyri ile mümkün olabilir. Bu nedenle, tezin temel amacı Türkiye'deki kadınları işgücü piyasasından engelleyen temel bariyerleri ortaya koymaktır. Çalışma aynı zamanda kadınların işgücü arzındaki bariyerlerinin arkasında yatan temel nedenlere nedensel bakış açısı ile dikkat çekmeyi amaçlamaktadır. Belirleyici faktörlerin etkisi, 2013-2015 yılları arasındaki Hanehalkı Bütçe Anketlerine ait verilerin Probit, GSEM ve Mediation gibi ekonometrik analizler kullanılarak tahmin edilmesiyle elde edilmiştir. Bu çalışma, daha önce kadın istihdamını açıklamada hem yerel hem de küresel çapta yer almayan analizlerin (GSEM ve Mediation) kullanılması bakımından emsalsizdir. Bir yandan tezdeki analizlerin sonuçları daha önce bu alanda gerçekleştirilen çalışmalardan elde edilen bulgular ile hem teorik hem de ampirik olarak tutarlılık arz etmektedir. Öte yandan tez, ortaya koymuş olduğu hipotez (H0: Türk kadınları işgücü piyasasına en çok piyasa dışı faaliyetlerindeki fırsat maliyetlerini göz önünde tutarak katılmaktadırlar.) açısından diğer çalışmalardan farklılaşmaktadır. Hipotezin sonucu olarak, piyasa dışı fırsat maliyetinin en çok kadınların eğitim düzeyi tarafından belirlenmesi nedeniyle eğitimin Türkiye'deki kadın işgücü katılımında en önemli faktör olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanısıra, medeni durum, çocuk sahipliği, yaş, hanehalkı geliri, hanehalkı harcama düzeyi, mal sahipliği, ve eğer kişi evli ise eşinin çalışma durumu da Türkiye'de kadınların istihdama katılma kararlarında önem teşkil eden diğer faktörlerdir.