Türkiye'deki üniversitelerde Avrupa Birliği hibeleriyle finanse edilen projelerin muhasebeleştirilmesi ve uygulamada yaşanan sorunlar

Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile 1963 yılında imzaladığı Ankara Antlaşması'ndan bu yana Avrupa Birliği (AB)'nin finansal yardımlarından yararlanan Türkiye, 1999 yılında aday ülke statüsü verilmesinden sonra AB hibeleri açısından yeni bir döneme girmiştir. Türkiye, bu dönemden sonra, sadece aday ülkelere sağlanan Katılım Öncesi Yardım Aracı (Instrument for Pre-Accession Assistance: IPA) ile birlikte Birlik Programlarından hibe şeklinde yararlanmaya başlamıştır. Türkiye'de AB hibelerinden çok sayıda kamu kurumu, sivil toplum örgütü, dernek ve vakıf yararlanmaktadır. Hibe yararlanıcılarının bu çeşitliliği, AB hibelerinin muhasebeleştirilmesine de yansımaktadır. Bu kurumların tabi oldukları muhasebe sistemlerinin birçok aşamasındaki farklılıklar AB hibelerinin muhasebeleştirilmesinde çeşitli sorunlar yaşanmasına yol açmaktadır. Türkiye'deki üniversitelerde yürütülen projelerin muhasebeleştirme işlemlerinde yaşanan sorunların önemli bir bölümünün mevzuat farklılığından kaynaklandığı görülmüştür. Sorunların bir bölümünün ise proje yürütücülerinin ve Türkiye'deki bürokratların AB mevzuatı ile Türkiye'deki mevzuatı birlikte uygulama konusunda ayak diremesinden kaynaklanmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın ilk bölümünde hibe kavramı AB projeleri açısından ele alınmıştır. AB'nin hibe sağlama gerekçeleri ve hibelerin kaynağı açıklandıktan sonra ikinci bölümde AB hibelerinin Türkiye'deki gelişimine yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, AB projelerinin harcama ve muhasebeleştirme işlemleri, dördüncü bölümde ise bu işlem süreçlerinde ortaya çıkan sorunlar incelenmiştir. Yaşanan sorunlar değerlendirilirken, bu sorunların bir bölümüne çözüm önerileri getirilmeye çalışmıştır. Bu doğrultuda bu çalışmanın, başta Türkiye'deki üniversiteler olmak üzere, tüm kamu kurumlarında yürütülen AB destekli projelerin muhasebe işlemlerinde yaşanan bazı belirsizlikler ve sorunları giderme konusunda kapsamlı ve güncel bir kaynak olabileceği öngörülmüştür.