Türkiye'deki yumuşak güç aktiviteleri üzerinden bir kamu diplomasisi aracı olarak Yunus Emre Enstitüsü

Küreselleşme ve iki kutupluluğun sona ermesi gibi sebeplere dayalı olarak uluslararası ilişkilerde gücün doğası ve yapısında yaşanan dönüşümlerin en belirgin sonuçlarından bir tanesi yumuşak güç konseptine geçilmiş olmasıdır. Bu konsept dahilinde devletler arası çevreleme öğretilerindeki askeri ve ekonomik caydırıcılık yerini, toplumlar arası ilişkilerde ikna ve beceri sanatına bırakmıştır. Politika uygulayıcıların tek araç olarak gördüğü güç, toplumların kimlik ve kültür inşası üzerine revize edilerek bilhassa kültür süjesi üzerinden yaşadığı eksen kayması ile farklı bir boyut kazanmıştır. Bu noktada ülkeler kendilerini güç bakımından uluslararası arenada ispatlamak, karşı devletlerce kabul görmek ve mevcut konumlarını güçlendirmek gayesiyle farklı girişimlerde bulunmaya başlamışlardır. Bu girişimler eskiden çoğunlukla fiziksel boyutu (sert güç) ve geleneksel diplomasi araçları ile yapılırken, yakın dönemlerde bunların tamamlayıcısı olarak yumuşak güç ve kamu diplomasisine yönelmek suretiyle gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Diğer ülkelere nazaran bu diplomasi ile daha geç tanışan Türkiye, deyim yerindeyse aradaki açığı kapatmak adına küresel düzlemde etkili bir güç ve prestij olma yolunda büyük çaba sarf etmekte, güç bileşkesini de yumuşak gücün enstrümanları üzerine tesis etmektedir. İzlediği aktif politikalar ile görünürlüğü giderek artan Türkiye, uluslararası arenada merak edilerek, yakından takip edilen ve örnek alınan bir ülke olma gayeleriyle de bu beklenti çerçevesinde yaşadığı dönüşümü, Türk yumuşak gücünün kamu diplomasisi üzerindeki etkisini ve ileriye dönük hedeflerinde izleyeceği stratejilerini, kurumlar aracılığı ile planlamaktadır. Nitekim Yunus Emre Enstitüsü de bu kurumlardan bir tanesidir. Türkiye'nin ilk kültür enstitüsü olma özelliği gösteren kurum, benimsediği çift yönlü asimetrik ve enformasyon modeli ile ulusal ve uluslararası alanlarda gerçekleştirdiği çok çeşitli faaliyetler bünyesinde Türkiye'nin bu misyonuna hizmet etme amacını taşımaktadır. Bu çalışmada, Yunus Emre Enstitüsü'nün söz konusu amacı yerine getirip getirmediği ve sonuçta bir kamu diplomasi aracı olarak ne derece etkili bir kurumsal aktör olduğu araştırılmıştır. Netrografik çalışma yöntemi ile elde edilen bulguların değerlendirilmesi sonucu, Enstitünün Türk dilinin ve kültürünün yayılmasına ilişkin elde ettiği başarılarının yanı sıra eleştirilmeye ve geliştirilmeye açık yönlerinin de olduğu tespit edilmiştir.