Türkiye'de dijital eserlerin korunmasında blok zinciri tasarımı ve uygulaması

Küreselleşen dünyada insanlar hayal güçlerini kullanarak birçok farklı fikir üretmektedir. Bazen bu fikirler; sözler, eylemler, yazılar, resim veyahut başka araçlarla dışarıya aktarılmaktadır. Zihinsel bir faaliyet olarak görülen bu değerler bir çaba ve gayretin ürünüdür. Ancak bu fikirlerin kimin ürünü olduğunu belirleyebilmek oldukça güçtür. Bir fikri emeğin kime ait olduğunun yanı sıra öncelik olarak kimin fikri emeğinin ilk olduğu da önemlidir. Benzer olan fikirlerin ilk kimin tarafından ortaya atıldığı, yani ilk fikir kimin sorusu gündeme gelebilmektedir. Bu sorunu çözebilmek için bu tez çalışmasında blok zincirinin sağlamış olduğu zaman damgası ile bu soruna bir çözüm önerilmiştir. Uygulama önerisinde blok zincirine eklenen örnek verilerin, zaman damgalı olarak tutulması gerçekleştirilmiştir. Bu dosyalar blok zincirine eklenirken eser sahiplerinin isimleri ile kaydedilmiş ve ayrıca doğrulama komutları çalıştırılmıştır. Direkt erişim ile eser sahibi ve ne zaman üretildiği bulunmuştur. Bu çalışmanın amacı fikri emek ile üretilen dijital eserlerin değiştirilemez ve zaman damgalı bir şekilde kime ait olduğunu ve ne zaman üretildiğini blok zinciri ile koruma altına almaktır. Böylelikle kişiler kendi fikri emeklerini ispat ederek fikri ve ekonomik haklarını koruyabileceklerdir. Bu çalışma da blok zinciri üzerinde akıllı sözleşme oluşturulmuştur. İmzalama sertifikaları kullanılmadan JSON Web Token (JWT) yapısındaki belirteçler kullanılmış ve ek belirteçler oluşturulmuştur. Oluşturulan JWT yapısı ECDSA şifreleme algoritması kullanılarak şifrelenmiş ve bir kanıt dosyası üretilmiştir. Sertifika sunucuları aradan çıkartılarak ek işlem yükleri de kaldırılmıştır. Merkezi olmayan uygulamalar (DApp) ile oluşturulan kanıt dosyası blok zinciri üzerinden doğrulanarak dijital eserin bütünlüğünün, doğruluğunun ve değiştirilemezliğinin garanti altına alınması sağlanmıştır. Bu kanıt dosyasının adli sürece de yardımcı olabileceği düşünülmektedir.