Türkiye'de eğitimin karikatürlere yansıması: 1940-1970

Bu çalışma 1940-1970 yılları arasında Cumhuriyet Gazetesi, Hadiselerle Tercüman Gazetesi, Akşam Gazetesi, Akbaba Mizah Dergisi, Karikatür Mizah Dergisi ve Karagöz Mizah Dergisi'nde yayımlanmış, dönemin eğitsel durumunu yansıtan sanat karikatürlerini ele almaktadır. Gelişmekte olan Türkiye Cumhuriyeti'nin eğitim alanındaki değişimleri ve eğitim durumu, birinci elden elde edilen karikatürler üzerinden ve literatürden yararlanılarak incelenmiştir. Çalışma yılları olan 1940-1970 arasında önemli siyasal değişimler gerçekleşmiş, buna bağlı olarak değişik uygulamalara gidilmiş, eğitimin yaygınlaşması için çaba sarf edilmiş, üniversite sayısı artırılmaya çalışılmış, okuryazar sayısının artması için çalışmalar yapılmış ve bu değişimler de dönemin gazete ve dergilerinde yer alan karikatürlere yansımıştır. Bu araştırma sonucunda, 1940-1970 yılları arasında araştırma konusu olan altı süreli yayında dönemin eğitsel şartlarını ele alan karikatürler yedi tema altında kategorize edilmiştir. Karikatürler, Roland Barthes'ın göstergebilimsel analizi ile düz anlamsal ve yan anlamsal olarak incelenmiştir. Dönemin eğitsel gelişmelerini ve sorunlarını konu alan karikatürler incelendiğinde o dönemde eğitim alanında mevcut sorunların görülebilmesi ve Türk toplumsal hayatının eğitim boyutunun ortaya çıkarılabilmesi mümkün gözükmektedir. Anahtar Sözcükler: Cumhuriyet Dönemi, Eğitim, Göstergebilim, Karikatür