Türkiye ekonomisinde cari işlemler dengesi ve büyümenin karşılıklı etkileşimi (Zaman serisi analizi)

Türkiye ve Türkiye gibi birçok gelişmekte olan ülkelerde, son yıllarda, iktisat literatüründe cari denge ve ekonomik büyüme konuları arasındaki ilişki birçok araştırmacı tarafından çalışma konusu olmuştur. Bu konunun bu kadar önemsenmesinin en büyük sebebi, Türkiye ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyümeye önem vererek ihracat oranlarını artırmak istemesi fakat ihracat yapılırken hammadde temini ve üretim yapılması için gereken ürünlerin ithalat yoluyla sağlanmasının cari dengede olumsuz etki yapıp yapmadığının araştırılmasıdır. Yapılan analiz ve araştırmaların bir bölümünde, cari denge ve büyüme değişkenlerinin birbirleriyle etkileşimleri ve etkileşimlerin hangi yönde oldukları cevaplanmaya çalışılmıştır. Benzer şekilde, cari açıklar için yapılan diğer çalışmalarda, cari açığın sürdürülebilirliği konusu araştırmacılar tarafından yoğun şekilde analiz yapılsa da bu konuda kesin bir sonuca ulaşılamamıştır. Bazı yüksek cari açık veren ülkelerde "sürdürülebilir cari açık" bulunurken, bazı düşük cari açık veren ülkelerde "sürdürülemez cari açık" sonuçları ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada ise, Türkiye için cari açık ve milli gelir arasındaki ilişkiyi açıklamak amacıyla zaman serisi analizi kullanılarak 1998Q1-2021Q2 dönemleri için VAR analizi ve Gramer nedensellik testi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, cari işlemler açığından milli gelire doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmaktadır. Sonuç olarak bizim analiz sonuçlarımıza göre, Türkiye ekonomisi cari açık vererek büyümeyi sağlayabilmektedir.