Türkiye'de endüstri 4.0: Orta yüksek ve yüksek teknoloji düzeyinde faaliyet gösteren imalatçı Kobi'ler için bir yol haritası

Günümüz dijital dönüşüm çağında teknolojik gelişmelerin sağlık, eğlence, tarım, eğitim gibi hayatın her alanında etkinliği artmakta ve yeni bir dönüşüm meydana gelmektedir. Son yıllarda Endüstri 4.0 adı ile anılan bu gelişmeler, işletmelere verimlilikten esnek üretime, maliyetlerin azaltılmasından kapasitenin arttırılmasına kadar çeşitli alanlarda fayda sağlamaktadır. Ülkemizdeki işletmelerin %99'unu oluşturan küçük ve orta büyüklükte işletme (KOBİ)'ler, gelecekte Endüstri 4.0'ın teknolojilerinden ve uygulamalarından en büyük faydalanıcı olmaya adaydır. Bu nedenle çalışma kapsamında ülkemizdeki orta-yüksek ve yüksek teknoloji düzeyinde ve imalat sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerin endüstri 4.0 farkındalık ve bilgi seviyesi araştırılmıştır. Ayrıca; dördüncü sanayi devrimi kapsamında işletmelerin karşılaştığı zorluklar, endüstri 4.0 olgunluk seviyeleri, endüstri 4.0'a ait teknolojilerin ve uygulamaların kullanım düzeyleri, yeni sanayi devriminden beklentileri ve uygulama yapan KOBİ'lerin elde etmiş olduğu katkılar ortaya konmuştur. Buna ek olarak, ilişki analizleri ile araştırmanın amaçlarına etki eden hususlar istatistiki açıdan ele alınmış ve ortaya çıkan ilişkiler yorumlanmıştır. Türkiye'yi kapsayan araştırma çerçevesinde anket yöntemiyle 391 işletmeye ulaşılmıştır. Sonuçlara göre, KOBİ'lerin endüstri 4.0 farkındalık ve bilgi seviyesinin orta veya zayıf derecede olduğu belirlenmiştir. İşletmenin teknolojik alt yapısı ile çalışan bilgi ve yetenek eksikliği, yüksek uygulama maliyetleri ile ekonomik faydanın tam olarak net olmayışı ve çekinceler işletmelerin dördüncü sanayi devrimi konusunda karşılaştığı zorlukların başında gelmektedir. Ayrıca, ülkemizdeki söz konusu teknoloji düzeyindeki KOBİ'lerin endüstri 4.0 olgunluk seviyesi 5 üzerinden yaklaşık 2,5 olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada, araştırma kapsamında elde edilen sonuçlar ile kaynak taramasından elde edilen sonuçlar bir arada analiz edilerek politika yapıcılara, üniversitelere ve sanayi sektörüne öneriler sunulmuştur.