Türkiye'de enerji yönetim sistemi uygulamalarının sanayi kuruluşları ve sanayide enerji verimliliği projeleri açısından etkinliklerinin değerlendirilmesi

İklim değişikliği ve çevre konusundaki küresel farkındalığın artması, enerji kaynaklarının büyük bir hızla azalmasına rağmen sürekli artan enerji ihtiyacı gibi sebeplerle enerji verimliliği çalışmaları özellikle son yıllarda önemli bir müdahale aracı haline gelmiştir. Enerji verimliliği konusunda stratejiler geliştirilmiş, teşvik mekanizmaları oluşturulurmuş ve yaygınlaştırılması konusunda çalışmalar yapılmıştır. Enerji Yönetim Sistemi (EnYS) sanayi kuruluşlarının enerji verimliliğini sürdürülebilir hale getirebilmesi için tüm sistemde sürekli iyileşme hedefiyle fabrika çalışanlarını ve hatta fabrikanın ekosistemini de içine alan dinamik bir yönetim yaklaşımıdır. EnYS yaklaşımı sayesinde sanayi kuruluşlarının kısa vadede yüksek enerji tasarruf miktarına ulaşması ve bu etkin enerji yönetiminin sürdürülebilir olması dolayısıyla EnYS'nin yaygınlaştırılması için çeşitli stratejiler geliştirilmiştir. Bu tez çalışmasında EnYS uygulaması sonucunda yatırıma dönüştürülen sanayide enerji verimliliği projeleri iki boyutta incelenmektedir. Birincisi projeleri uygulayan sanayi kuruluşları açısından, ikincisi ise sanayide uygulanan enerji verimliliği projeleri açısından. Etkinlik analiz yöntemi olarak parametrik olmayan bir yöntem olan Veri Zarflama Analizi (VZA) tercih edilmiştir. Sanayi kuruluşları için elde edilen etkinlik skorları yıllık enerji tüketimi, ISO 50001 belgesi sahipliği, sektör, KOBİ statüsü gibi kriterlere göre yorumlanmıştır. Uygulanan enerji verimliliği projeleri ise ilk olarak kategorilere ayrılmış daha sonra etkinlik analizine tabi tutulmuştur. İki boyutlu bu analizler sonucunda EnYS sayesinde sanayi kuruluşlarının kısa sürede enerji ve enerji dışı birçok fayda sağladığı sonucuna varılmıştır. Literatürde makro düzeyde sanayide enerji verimliliği konusunda birçok çalışma bulunmaktadır. Fakat enerji EnYS'yi bünyesine entegre etmek isteyen sanayi kuruluşlarının enerji verimliliği proje önceliklerine ve tercihlerine ışık tutması açısından mikro düzeyde çalışmaya rastlanılmamaktadır. Sanayide uygulanan enerji verimliliği projelerinin veri seti olarak seçildiği bu tez çalışmasının, literatürde eksikliği görülen mikro değerlendirmeler açısından bir örnek olacağı ve EnYS'nin yaygınlaştırılması konusunda katkı sağlayacağı öngörülmektedir.