Türkiye imalat sanayi alt sektörlerinde ihracat ile ithalat arasındaki ilişkinin analizi: 1996-2018 dönemi

Son yıllarda neoliberal politikalar ve küreselleşmenin etkisi ile ülkeler arasındaki sınırlar ortadan kalkmış, beraberinde teknoloji, iletişim ve lojistik alanlarında ortaya çıkan gelişmelerle dünya ekonomisinde birçok alanda dönüşümler yaşanmıştır. Ülkelerin üretim ve dış ticaret yapıları bu dönüşümden etkilenen alanların başında gelmektedir. Yeni ekonomik düzende, üretim sürecini kapsayan aşamaların fiziksel olarak birbirine yakın olması veya üretimde kullanılan girdilerin yerel piyasalardan temin edilmesi gerekliliği ortadan kalkmıştır. Maliyet minimizasyonu amacı üretim süreçlerindeki tercihleri belirlemede baskın hale gelmiştir. Bu doğrultuda, özellikle 1990'dan sonra uluslararası ticaret hacmi hızla genişlemiştir. Ürerimde kullanılan girdilerin tedarik edilebileceği alanlar küresel ölçekte genişledikçe, daha fazla ara malı ticareti yapılmış ve ithal parça ve ekipmanlar daha çok kullanılmaya başlanmıştır. Bu durum Türkiye'de de gözlenmekte ve ihracat ile ithalat verilerinin yıllar içindeki izlediği yol büyük bir benzerlik taşımaktadır. Bu nedenle ihracat ile ithalat arasında sıkı bir ilişki olduğu izlenimi oluşmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışmada Türkiye imalat sanayi alt sektörlerinde ihracat ile ithalat arasındaki ilişki panel veri ekonometrisi yardımıyla ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Bunun için imalat sanayinde 20 alt sektöre ait 1996-2018 dönemini kapsayan ihracat ve ithalat verileri kullanılmaktadır. Yapılan testlerden elde edilen bulgulara göre % 1'lik bir ihracat artışının ithalatı % 0,73 artırdığı hesaplanmaktadır. Bu oran, Türkiye imalat sanayinde ihracat ile ithalat arasındaki ilişkinin düzeyini ortaya koymaktadır.