Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin iş müfettişlerinin perspektiflerinin incelenmesi

Çalışma hayatına ilişkin riskler ve tehlikelere karşılık çalışanların sağlığı ve güvenliği, vazgeçilmez temel bir haktır. İş sağlığı ve güvenliği hakkının korunması için iş hayatında denetimin bulunması şarttır. Türkiye'de İSG denetimi, bir çok öğesi bulunan katmanlı bir yapı arz etmektedir. Bu öğeler içerisinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı önemli yer tutar. Bu kurumda çalışan İş Müfettişleri, yürüttükleri görev gereği çalışma hayatının koşulları ve İSG'yi yakından takip etmektedirler. Türkiye'de çalışma hayatına dair iş sağlığı ve güvenliği durumunu İş Müfettişlerinin perspektifinden görmek önemli bir veri teşkil eder. Bu amaçla Ankara, Adana, İstanbul, Bursa ve İzmir şehirlerinde görev yapmakta olan ve İSG yönünden teftiş yapan İş Müfettişlerinden oluşan katılımcılara, çevrimiçi ortamda 112 soruluk özgün bir anket uygulanmıştır. Uygulanan anket; iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, teftiş uygulamaları ve İSG'ye dair genel politikalar hakkında olup konuya ilişkin derin bilgi oluşturmak üzere beşli Likert ölçeği soruları, seçenekli sorular ve açık uçlu sorudan oluşmaktadır. 93 katılımcıdan elde edilen veriler IBM SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Güvenilirlik analizi % 94,8 düzeyindedir. Frekans analizleri ve çaprazlama tablolar şeklindeki istatistiki neticelerin sonucunda: İSG durumunun iyileştirilmesinde işçi, işveren, devlet ve sivil toplumun yükümlülüklerinin bulunduğu; sendikalar, meslek odaları gibi sivil toplum kuruluşlarının İSG süreçlerine daha fazla dahil olmaları gerektiği; teftişlerin ve idari yaptırımların, İSG ve kültürünün gelişimine katkıda bulunduğu; İSG mevzuatının uygulamasında eksiklikler bulunduğu; İSG profesyonellerinin etkin faaliyet göstermelerine engel teşkil eden durumlar bulunduğu; yeterli düzeyde olmayan iş sağlığı ve güvenliği bilincinin erken dönemde bireye kazandırılması gerektiği; çalışanların sosyal hakları ile İSG uyumları arasında olumlu ilişki bulunduğu, elde edilen bulgular arasındadır.