Türkiye'de kamu yönetiminde teknoloji politikası: Kalkınma planları açısından değerlendirme

İvmelenmesi 20. Yüzyılın ikinci yarısında başlayan ve 21. yüzyılda gelişim hızını arttıran teknoloji tek tek bireylerin ve tüm toplumun yararlandığı birçok yeni icat ve keşfin önünü açmıştır. Hem özel sektör hem de kamu yönetimi zaman zaman ortak noktalarda buluşmalarına rağmen kendi alanları ve hedefleri doğrultusunda teknolojiye önemli konumlara oturtmaktadırlar. Kamu yönetimi sunduğu hizmetlerde kamu yararını öncelemekte ve yine kamunun yararına olacak bir biçimde bu hizmetlerin ölçülebilen ve ölçülemeyen tüm maliyetlerini minimuma indirmeye çalışmaktadır. Kamu yönetimi disiplininde kamu hizmetleri bağlamında vatandaş-devlet ilişkisi tüm paradigmalarda önemli bir başlık olarak yer bulmaktadır. Kamu hizmeti sunma yöntemlerini geliştirmek, verimliliği ve vatandaş memnuniyetini artırmak ya da kamu yönetimi üzerindeki yükü azaltmak amacıyla teknoloji kamu yönetiminde sıklıkla kullanılan bir araç olarak ön plana çıkmaktadır. Kamu yönetimi gibi büyük bir mekanizmada kullanılacak araçların seçilmesinden geliştirilmesine kadar her türlü çoğunlukla karar kamu politikaları oluşturularak alınmaktadır. Dolayısıyla kısa, orta ya da uzun vadeli politika belgeleri hazırlanmaktadır. Bu tez çalışmasında Türk Kamu Yönetiminde teknolojinin kullanılmasına dair politikaların gelişme süreci kalkınma planları çerçevesinde ele alınmıştır. Ancak teknolojik gelişmenin durumu göz önünde bulundurularak bu incelenen süreç 1980 sonrası ile sınırlandırılmıştır. Bu tarihe uygun olarak da Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde de planlı döneme geçişten bu yana hazırlanan 11 tane kalkınma planından son 8'i çalışmada kullanılmak üzere veri elde etmek üzere temel kaynaklar olmuştur. Kamu Yönetiminde yaşanan teknolojik dönüşümün kalkınma planlarında ele alınış biçiminin değerlendirilmesi konulan hedeflere ulaşma konusunda ne kadar başarılı olunduğunu ortaya koymak, kalkınma planlarının bu anlamda değerini anlamak ve sonraki politika belgelerinin hazırlanması sürecine katkı sağlamak adına yararlı olacaktır. Bu çalışmada 1980 sonrası dönemde kabul gören kamu yönetimi paradigmalarına ilişkin literatür taranmış, söz konusu paradigmalarda teknolojinin yeri incelenmiş, kalkınma planlarından elde edilen veri içerik analizi tekniği kullanılarak değerlendirilmiş ve sonuçlar görselleştirilerek ulaşılan bulgular açıklanmıştır.