Türkiye'de kırmızı et arzının analizi

Bu çalışmada, Türkiye'de, 1991-2011 yılları arasındaki kırmızı et arzı incelenmiştir. Bu amaçla, Türkiye'de hayvancılık sektörünün tarihsel gelişimi ele alınmış ve ekonometrik bir model kurulmuştur. Çalışma kapsamında, ulusal ve uluslararası kaynaklardan yararlanılarak, Türkiye'nin büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığı ve dış ticareti, grafik ve çizelgeler vasıtasıyla incelenmiştir. Ayrıca kırmızı etin ikame ürünü olan beyaz et sektörü, kırmızı et arzı ve süt sektörü incelenmiştir. Makro verilerin yanı sıra, Türkiye'de hayvancılık sektörü genetik materyaller, canlı hayvan fiyatları, yem bitkileri üretimi ve fiyatları, hayvancılık politikaları da incelenmiştir. Yıllar içerisindeki değişimlere bir kırmızı et arz modeli kurulmuş, Türkiye'de kırmızı et arzının ana bileşeni olan kırmızı et üretimini belirleyen faktörlerin etkileri ve kurulan ekonometrik modelin sonuçları tartışılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye'de kırmızı et arzı, talebi karşılayacak düzeyde değildir. Ülke nüfusu yıllar içerisinde artarken, canlı hayvan varlığı azalmıştır. İncelenen dönemde, büyükbaş hayvan varlığında yaşanan azalma görece az iken, küçükbaş hayvan varlığı neredeyse yarıya yakın azalmıştır. 2009 yılında yaşanan krizin ardından alınan ithalat ve destekleme kararlarına rağmen, yurtiçi kırmızı et arzı ancak 2009 öncesi seviyeye çekilebilmiştir. Ancak kişi başına düşen arz miktarı, halen gelişmiş ülkelerin oldukça gerisindedir. Ayrıca süt-yem paritesinin yıllar içerisinde azalma eğilimi göstermesi, Türkiye'de kırmızı et üretim koşullarını olumsuz etkilemiştir.