Türkiye'de kırmızı mercimek üretim ekonomisi

oz DOKTORA TEZİ TÜRKİYE'DE KIRMIZI MERCİMEK ÜRETİM EKONOMİSİ Remziye ÖZEL ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI Danışman : Doç. Dr. Aykut GÜL Yıl: 2004, Sayfa: 146 Jüri Doç. Dr. Aykut GÜL Prof. Dr. Saliha KIRICI Doç. Dr. Haydar ŞENGÜL Prof. Dr. Faruk EMEKSİZ Yrd. Doç. Dr. Mithat DİREK Bu çalışmada; Türkiye'de kırmızı mercimek üretimi yapan tarım işletmeleri, pazarlama kanallarında ve işleme sanayiinde yer alan işletmeler incelenerek bu işletmelerde kırmızı mercimek üretimi, pazarlanması ve işlemesi ile ilgili mevcut yapı ve sorunları belirlenmiş olup çözüm önerileri geliştirilmiştir. Veriler 2000-2001 yılma aittir. Tarım işletmelerinde en çok kullanılan tohumluk çeşidinin yerli kırmızı mercimek çeşidi ve ortalama verimin 93,08 kg/da olduğu belirlenmiştir. 1 kg kırmızı mercimek ortalama maliyeti 243.874 TL ve ortalama satış fiyatı 366.190 TL'dir. işletmelerin kırmızı mercimek üretimindeki ortalama mutlak kan 13.349.115 TL/da ve nisbi kan %151,47'dir. Tarım işletmelerinde kırmıza mercimek üretiminde ölçeğe sabit getiri söz konusudur (Bağımsız değişkenlerin üretim esnekliği toplamı çayır biçme makinesi ile hasatta 0,99083 ve biçer-döver ile hasatta 1,035'tir). İşletmelerde pazarlama oram %89,9'dur ve işletmelerin %87'si ürünü tüccarlara satmaktadır. TMO, kırmızı mercimek pazarlama kanallannda artık yer almamaktadır. Pazarlama kanallannda aracıların fazlalığı ve fiyat spekülasyonlan önemli sorunlar arasındadır. Kırmızı mercimekte satış fiyatım sırasıyla ürünün üretim bölgesi, arz ve talep ile ürün kalitesi belirlemektedir. Anahtar Kelimeler: Kırmızı Mercimek, Üretim maliyeti, Cobb-Douglass, Pazarlama, İşleme Sanayii