Türkiye'de makro ihtiyati politikalar altında döviz kurundan enflasyona geçişkenlik: Zamana göre değişen parametreli bir analiz

Gelişmekte olan ülkelerin kırılgan yapısal özellikleri bu ülkeleri dışsal şoklara karşı daha savunmasız hale getirmektedir. Dolayısıyla gelişmekte olan ülkelerde dış şokların etkileri gelişmiş ülkelere göre daha maliyetli olabilmektedir. Finansal serbestleşme sonrası ortaya çıkan krizler enflasyon dinamiklerinde dışsal şokların belirleyici rolünü işaret etmektedir. Bu nedenle Türkiye gibi gelişmekte olan bir ekonominin en önemli özelliği fiyat seviyelerinin bu şoklara karşı duyarlılık derecesidir. Parasal otoriterlerin yanı sıra iktisadi birimler ve firmalar için dışsal faktörlerden kaynaklı değişikliklerin enflasyon üzerindeki etkilerinin anlaşılması para politikalarının uygulanması, fiyatlama stratejileri ve beklentiler açısından önemle takip edilmektedir. Bu çalışmada dışsal faktörlerin üretici ve tüketici fiyatlarına geçişkenlik etkisi, döviz kurunun geçişkenlik etkisine vurgu yapılarak incelenmiştir. Bu amaçla zamana göre değişen parametreli vektör otoregresif (TVP-VAR) yöntemi ile Ocak 1985–Aralık 2018 dönemleri arasında aylık veriler kullanılarak geçişkenlik parametreleri tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgular dışsal faktörlerin üretici ve tüketici fiyatlarına geçişkenliğinin doğrusal olmayıp zamana göre değiştiğini göstermektedir. Türkiye'de geçişkenlik etkisi geçmiş yıllara kıyasla azalmakla birlikte makro ihtiyati politikalar altında son dönemde tekrar artma eğilimi göstermektedir. Bu sonuç Türkiye'de enflasyon dinamiklerinin dışsal faktörlere oldukça duyarlı olduğunu ve yapısal bir sorun olarak hala devam ettiğini göstermektedir. Ayrıca üretici fiyatlarına geçişkenlik etkisi tüketici fiyatlarına geçişkenlik etkisinden daha yüksektir.